Examkin

Question

Difficulty: MediumKamu Mallarından Yararlanma Biçimleri

Bir sahil kasabasında kamunun ortak kullanımına açık olan kumluk alanın (kamu malı) kullanımıyla ilgili şu gelişmeler yaşanmıştır:

I. Bir işletme, yaz sezonu boyunca geçici olarak şezlong kiralama hizmeti sunmak için belediyeden izin talep etmiştir.
II. Başka bir şirket, aynı sahile kalıcı betonarme yapılar ve sabit iskeleler inşa ederek 20 yıl süreyle kapalı bir lüks plaj tesisi işletmek amacıyla başvuruda bulunmuştur.
III. Bir şahıs ise belediyeden hiçbir izin almadan sahilin bir bölümünü çitlerle çevirerek büfe işletmeye başlamıştır.

İdare hukukunda kamu mallarından yararlanma biçimleri ve idarenin yetkileri dikkate alındığında, bu durumların hukuki boyutuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. II. durumdaki gibi kalıcı ve sabit tesisler kurmayı gerektiren, uzun süreli tekel niteliğindeki özel yararlanma hakkı tek yanlı bir ruhsat işlemiyle değil; ancak üstün kamu yararı şartıyla akdedilecek bir idari sözleşme (imtiyaz vb.) ile verilebilir.Answer
  2. B
    III. durumdaki izinsiz kullanım (fuzuli işgal) nedeniyle idarenin re'sen müdahale yetkisi bulunmadığından, tahliye işlemi ve geçmişe dönük ecrimisil bedelinin tahsili için mutlaka adli yargıda dava açılması zorunludur.
  3. C
    Kamu malları üzerinde kural olarak yalnızca genel yararlanma mümkün olduğundan, I. ve II. durumların hukuka uygun hale gelmesi için söz konusu alanın öncelikle 'idarenin özel malı' statüsüne alınması gerekir.
  4. D
    İdare, özel yararlanma taleplerini değerlendirirken asıl amaç olarak bütçesine sağlayacağı en yüksek mali menfaati hedeflemeli ve bu doğrultuda tesis edeceği işlemde kamu yararı unsurunu göz ardı edebilmelidir.
  5. E
    Özel kişilere sağlanan geçici kullanım izinleri (ruhsatlar), kamu malının doğrudan bir hizmete özgülenmesini ifade eden 'tahsis' işlemi niteliğinde olup ilgilisi lehine mutlak bir kazanılmış hak doğurur.

Answer

II. durumdaki kalıcı ve sabit tesis gerektiren uzun süreli kullanımın tek yanlı ruhsatla değil, üstün kamu yararı gözetilerek idari sözleşme (imtiyaz) ile verilebileceğini belirten ifadedir.
Kamu mallarından özel yararlanma, malın niteliğine ve kullanımın ağırlığına göre şekillenir. Geçici, basit ve kalıcı tesis gerektirmeyen kullanımlar idarenin tek yanlı 'ruhsat/izin' işlemiyle kurulabilir. Ancak olaydaki II. durumda olduğu gibi, kamu malı üzerinde sabit ve kalıcı tesisler kurmayı gerektiren, ağır sermaye yatırımına dayalı ve uzun süreli tekel niteliği taşıyan özel yararlanma biçimleri idarenin tek yanlı işlemiyle değil, ancak üstün kamu yararı bulunması koşuluyla bir idari sözleşme (imtiyaz) akdedilerek verilebilir. Doğru cevap, hukukumuzdaki ruhsat ve imtiyaz (sözleşme) ayrımını isabetli şekilde ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki kullanımların ağırlığını ve niteliğini tespit et.
I. durum basit ve geçici özel yararlanma, II. durum kalıcı tesis gerektiren ağır özel yararlanma, III. durum ise izinsiz yararlanma (fuzuli işgal) niteliğindedir.
Kamu mallarından yararlanma biçiminde uygulanacak hukuki rejim, kullanımın boyutuna (geçici/kalıcı) göre değişir.
2
Her bir kullanım türüne uygun düşen idari işlem tipini belirle.
Basit kullanımlar (I) için ruhsat/izin yeterliyken; kalıcı ve tekelci kullanımlar (II) için idari sözleşme (imtiyaz) gerekir. İzinsiz kullanıma (III) karşı idare re'sen tahliye ve ecrimisil uygulayabilir.
Özel yararlanmada ruhsat ve imtiyaz farkı ile idarenin üstün yetkilerinin tespiti kuralı belirler.
3
Seçenekleri bu kurallar ışığında değerlendir.
Kalıcı tesis için idari sözleşme ve üstün kamu yararı arayan ifade idare hukuku ilkelerine tamamen uygundur.
Diğer ifadeler tahsis, kazanılmış hak, yetki saptırması ve ecrimisil konularında hukuki yanılgılar içermektedir.

Key Concept

Kamu Mallarından Özel Yararlanma Usulleri (Ruhsat vs. İmtiyaz) ve İdarenin Fuzuli İşgale Karşı Re'sen Müdahale Yetkisi
Rate this question

Topics

Kamu Mallarından Yararlanma Biçimleri

More questions from this topic