Karl Marx, toplumsal formasyonların değişimini 'altyapı' ve 'üst yapı' arasındaki ilişki üzerinden kuramlaştırırken; maddi üretim güçlerinin gelişiminin, mevcut üretim ilişkileriyle (mülkiyet ilişkileriyle) kaçınılmaz bir çatışmaya girdiği noktayı vurgular. Marx'a göre bu süreç, basit bir hükümet değişikliği değil, bütün bir toplumsal yapının dönüşümünü simgeleyen 'toplumsal devrim' döneminin başlangıcıdır. Marx'ın tarihsel materyalist yaklaşımı çerçevesinde, söz konusu bu 'toplumsal devrim' sürecini başlatan temel dinamik aşağıdakilerden hangisidir?
- Üretim güçlerinin ulaştığı gelişmişlik düzeyinin, mevcut üretim ilişkileri ve mülkiyet biçimleriyle yapısal bir çatışma içine girmesiAnswer
- BEgemen sınıfın ideolojik aygıtlar üzerindeki kontrolünü kaybederek toplumsal rıza ve meşruiyet krizine girmesi
- CSiyasal seçkinlerin toplumun genel çıkarlarını temsil etme niteliğini yitirerek bürokratik bir oligarşiye dönüşmesi
- DToplumun geniş kesimlerinde sisteme karşı gelişen siyasal apati ve yabancılaşmanın kitlesel protestolara evrilmesi
- EKapitalist sistemin yarattığı eşitsizliklerin parlamenter reformlar ve sosyal güvenlik politikalarıyla giderilemeyeceğinin anlaşılması
Answer
Üretim güçlerinin ulaştığı gelişmişlik düzeyinin, mevcut üretim ilişkileri ve mülkiyet biçimleriyle yapısal bir çatışma içine girmesi
Marx'ın tarihsel materyalist kuramına göre, toplumsal değişimin motoru ekonomik altyapıdaki çelişkilerdir. Üretim güçleri (teknoloji, iş gücü, üretim araçları) sürekli gelişme eğilimindedir. Ancak bu güçlerin içinde hareket ettiği üretim ilişkileri (mülkiyet yapısı, sınıfsal bölüşüm) zamanla bu gelişmeye ayak bağı olur. Bu yapısal tıkanıklık, mevcut üretim tarzının sürdürülemez hale gelmesine ve bir toplumsal devrim sürecinin başlamasına neden olur. Doğru seçenek, bu nesnel ve maddiyetçi değişimi vurgulayan ifadedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tarihsel Materyalizm: Altyapı-Üst Yapı Çelişkisi
Estimated Time:1m 30s