Examkin

Question

Difficulty: Very hardAnayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun uyarınca düzenlenen 'bireysel başvuru' (anayasa şikâyeti) mekanizmasının kabul edilebilirliği ve kapsamı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar, 1982 Anayasası'nda düzenlenen tüm temel hak ve hürriyetleri kapsamakta olup, bu hakların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında olması şartı aranmaz.
  2. Anayasa'da güvence altına alınmış olan 'kamu hizmetine girme hakkı' veya 'çalışma ve sözleşme hürriyeti' gibi hakların ihlali iddiasıyla yapılan başvurular, bu haklar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) yer almadığı için konu bakımından yetkisizlik nedeniyle reddedilir.Answer
  3. C
    Bireysel başvuru süresi, ihlale neden olan mahkeme kararının verildiği tarihten itibaren 30 gündür ve bu süre hak düşürücü olup mazeret dilekçesi ile dahi uzatılamaz.
  4. D
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi sadece kurumsal işleyişlerini ilgilendiren hakların ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.
  5. E
    Temel hakların ihlaline doğrudan bir yasama işleminin veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin neden olduğu hallerde, ilgili normun Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 30 gün içinde doğrudan Anayasa Mahkemesine gidilebilir.

Answer

Anayasa'da yer almasına rağmen AİHS kapsamında bulunmayan kamu hizmetine girme veya çalışma hürriyeti gibi haklar bireysel başvuruya konu edilemez.
Bireysel başvuru mekanizması, 1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun uyarınca, sadece Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokoller kapsamında olanların ihlali iddiasıyla yapılabilir. Kamu hizmetine girme hakkı (Anayasa m. 70) ve çalışma hürriyeti (Anayasa m. 48) gibi haklar AİHS kapsamında yer almadığı için, bu haklara yönelik ihlal iddiaları Anayasa Mahkemesi tarafından konu bakımından yetkisizlik nedeniyle reddedilir.

Step-by-Step Solution

1
Bireysel başvurunun konu bakımından kapsamını (ortak alan kuralı) hatırla.
Başvuru için hakkın hem 1982 Anayasası'nda hem de AİHS ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerde yer alması gerekir.
Anayasa'nın 148. maddesi ve 6216 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca kapsam bu şekilde sınırlandırılmıştır.
2
Başvuru yapabilecek özneleri değerlendir.
Kamu tüzel kişileri başvuru yapamaz; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklar için başvurabilir.
Bireysel başvuru kamu gücüne karşı koruma sağlayan bir yol olduğundan, kamu gücünü kullanan yapıların bu yolu kullanması hukuken mümkün değildir.
3
Başvuru süresi ve usulünü kontrol et.
Süre nihai kararın tebliğinden/öğrenilmesinden itibaren 30 gündür ve tüm olağan kanun yolları tüketilmelidir.
Bireysel başvuru ikincil nitelikte bir hak arama yoludur.

Key Concept

Bireysel Başvuruda Ortak Koruma Alanı ve İkincillik İlkesi
Rate this question

Topics

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

More questions from this topic