Question

Difficulty: HardAnayasaya Uygunluk Denetimi (Soyut ve Somut Norm Denetimi)

1982 Anayasası’nda düzenlenen anayasaya uygunluk denetimi (soyut ve somut norm denetimi) usulleri ile bu süreçlerdeki süre ve yetki sınırlamalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kanunların şekil bakımından denetlenmesi için açılacak iptal davası; kanunun yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından açılabilir.
  2. Anayasa Mahkemesinin bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin belirli bir hükmünü esastan reddetmesi durumunda, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı hükmün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar itiraz yoluna başvurulamaz.Answer
  3. C
    Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin sadece esas bakımından denetimi yapılabilir; kararnameler hakkında şekil bozukluğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulması mümkün değildir.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi, bir mahkeme tarafından gönderilen itiraz başvurusunu beş ay içinde sonuçlandıramazsa, yerel mahkeme AYM kararı gelene kadar davayı süresiz olarak durdurmakla yükümlüdür.
  5. E
    Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetlenmesi; sadece TBMM Başkanlık Divanı veya en az yüz on milletvekili tarafından talep edilebilir.

Answer

Anayasa Mahkemesinin esastan ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı hüküm hakkında itiraz yoluna başvurulamayacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru olan seçenek, Anayasa'nın 152. maddesinde açıkça düzenlenen somut norm denetimi kuralıdır. Bir hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından esastan reddedilmesi, o hükmün Anayasa'ya uygunluğunun tescil edilmesi anlamına gelir ve hukuki belirliliği korumak için aynı hüküm hakkında on yıl boyunca yeni bir itiraz başvurusu yapılması yasaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Soyut norm denetimi (iptal davası) sürelerini kontrol et.
Kanunların şekil denetimi için süre 10 gün, esas denetimi için 60 gündür.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca şekil bozukluğuna dayalı iptal davaları sınırlı süreye tabidir.
2
Somut norm denetimi (itiraz yolu) süre ve sonuçlarını analiz et.
AYM'nin 5 aylık karar süresi vardır ve esastan ret durumunda 10 yıllık başvuru yasağı başlar.
Anayasa'nın 152. maddesi gereği yargısal istikrarı sağlamak amacıyla bu sınırlamalar getirilmiştir.
3
Dava açmaya yetkili özneleri ve norm kapsamını doğrula.
CBK'lar hem şekil hem esas denetimine tabidir; anayasa değişikliği şekil denetimi ise sadece Cumhurbaşkanı veya 1/5 milletvekili (120 kişi) tarafından istenebilir.
Anayasa'nın 148. ve 150. maddelerindeki yetki kuralları uyarınca iddialar elenir.

Key Concept

Somut norm denetiminde (itiraz yolu) beş aylık bekletici süre ve on yıllık başvuru yasağı kuralları.

Practice More

İptal davası ve itiraz yolu arasındaki süre farklarını tablo haline getirerek çalışmak kavram karışıklığını önleyecektir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question