Question

Difficulty: Very hardKamu Hizmeti Kavramı ve Unsurları

İdare hukukunda bir faaliyetin 'kamu hizmeti' olarak nitelendirilmesinde esas alınan organik, maddi ve şekli unsurlar ile bu unsurların güncel hukuk düzenindeki uygulanabilirliği dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

  1. Bir faaliyetin kamu hizmeti olarak kabul edilebilmesi için yasama organınca (kanunla) veya anayasal yetkiye dayanılarak Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kamu yararına yönelik bir faaliyet olarak belirlenmesi yeterlidir; hizmetin özel hukuk kişilerince yürütülmesi veya özel hukuk hükümlerine tabi olması bu niteliği kendiliğinden ortadan kaldırmaz.Answer
  2. B
    Faaliyetin bir kamu tüzel kişisi tarafından bizzat, doğrudan doğruya ve kamu görevlileri eliyle yürütülmesi (organik unsur), bir faaliyetin kamu hizmeti olarak kabul edilebilmesi için günümüzde de vazgeçilmez ve mutlak bir ön koşuldur.
  3. C
    Kamu hizmetlerinin kurulması ve kaldırılması yetkisi 2017 Anayasa değişiklikleri sonrası münhasıran Cumhurbaşkanına geçmiş olup, yasama organının bir faaliyet alanını kamu hizmeti olarak belirleme yetkisi anayasal olarak sona ermiştir.
  4. D
    Bir faaliyetin kamu hizmeti sayılabilmesi için o faaliyetin mutlaka bir kamu hukuku rejimi (şekli unsur) içerisinde görülmesi şarttır; özel hukuk usullerine tabi olan iktisadi faaliyetlerin kamu hizmeti olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.
  5. E
    Kamu hizmetlerine egemen olan 'uyarlanma' (değişkenlik) ilkesi gereği, idare hizmetin yürütülüş şartlarını tek taraflı değiştirme yetkisine sahip değildir ve hizmetten yararlananların kuralların değişmemesine yönelik kazanılmış hakları bulunmaktadır.

Answer

Bir faaliyetin kamu hizmeti niteliği, yetkili otoritenin o faaliyeti kamu yararına tahsis etmesiyle belirlenir; hizmetin özel kişilerce veya özel hukuk usulleriyle yürütülmesi bu niteliği değiştirmez.
Modern hukuk anlayışında bir faaliyetin kamu hizmeti olup olmadığını belirleyen en temel kriter, o faaliyetin yetkili bir kamu otoritesi (Yasama veya CBK yetkisiyle Yürütme) tarafından 'kamu yararına yönelik bir faaliyet' olarak tanımlanmasıdır. Bu saptama yapıldıktan sonra, hizmetin bizzat devlet eliyle değil de bir özel hukuk şirketi eliyle yürütülmesi ya da hizmetin yürütülmesinde özel hukuk kurallarının uygulanması, faaliyetin kamu hizmeti karakterini zedelemez. İdarenin bu durumdaki görevi 'yürütme'den 'denetleme ve düzenleme'ye dönüşür.

Step-by-Step Solution

1
Kamu hizmetinin unsurlarını (maddi, organik, şekli) modern hukuk perspektifinden analiz etmek
Maddi unsurun (kamu yararı) belirleyici olduğu, organik ve şekli unsurların ise esneklik kazandığı saptanır.
Hizmetin özel sektöre gördürülmesi (imtiyaz vb.) organik unsuru zayıflatmamış, sadece idarenin rolünü 'doğrudan yürütme'den 'gözetim/denetim'e kaydırmıştır.
2
Kamu hizmetinin kurulması yetkisini anayasal çerçevede (2017 sonrası) değerlendirmek
Genel yetkinin yasama organında (kanun) olduğu, ancak bakanlıklar ve kamu tüzel kişiliklerinin teşkilatlanması bağlamında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin de devreye girdiği görülür.
Anayasa m. 123 uyarınca idarenin kuruluşu ve görevleri kanunla düzenlenir; ancak yürütme teşkilatlanma yetkisiyle bu sürece katılır.
3
Seçeneklerdeki 'mutlaklık' ifadelerini elemek
Sadece kamu görevlisi şartı koşan veya özel hukuk rejimini reddeden ifadelerin hukuki gerçeklikle bağdaşmadığı anlaşılır.
Güncel hukukta özel hukuk usulleriyle yürütülen kamu hizmetleri (örneğin sosyal güvenlik veya kamu iktisadi teşebbüsleri) geniş yer tutmaktadır.

Key Concept

Kamu hizmeti kavramının unsurları ve kurulması

Practice More

Kamu hizmetlerinin görülme usullerinden (emanet, imtiyaz, ruhsat) biriyle ilgili bir vaka analizi sorusunu çözerek organik unsurun esnekliğini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question