Question

Difficulty: HardMilli Savunma, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulu

Türkiye Cumhuriyeti'nin milli güvenlik ve savunma teşkilatı, 2017 anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uyarlanarak yeniden yapılandırılmış ve sivil iradenin denetimi güçlendirilmiştir.

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Milli Savunma, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) yapılanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz olup; barış döneminde Cumhurbaşkanı, savaş halinde ise doğrudan Genelkurmay Başkanı tarafından temsil olunur.
  2. B
    Cumhurbaşkanının herhangi bir sebeple katılamadığı Milli Güvenlik Kurulu toplantıları, anayasal kural gereği kuruldaki en kıdemli sivil üye olan Milli Savunma Bakanının başkanlığında gerçekleştirilir.
  3. C
    İç güvenlik politikalarının bütüncül olarak değerlendirilmesi amacıyla, Jandarma Genel Komutanı Milli Güvenlik Kurulunun daimi üyeleri arasında anayasal olarak yer almaktadır.
  4. Silahlı Kuvvetlerin komutanı olan Genelkurmay Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görev ile yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.Answer
  5. E
    Milli Güvenlik Kurulunun toplanma gündemi; Milli Savunma ve İçişleri bakanlarının ortak teklifi üzerine, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanınca belirlenir.

Answer

Silahlı Kuvvetlerin komutanı olan Genelkurmay Başkanının, Cumhurbaşkanı tarafından atanarak görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu olduğunu belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre; Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanıdır ve Cumhurbaşkanınca atanır. Ayrıca görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur. Bu düzenleme, sivil denetimi pekiştiren ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin güncel yapısını yansıtan doğru ve anayasal bir ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasadaki Başkomutanlık ve temsil yetkisi incelenir.
Başkomutanlığın barışta ve savaşta her zaman Cumhurbaşkanınca temsil edildiği, savaş halinde Genelkurmay Başkanının bu yetkiyi 'temsil etmediği', sadece Cumhurbaşkanı namına 'yerine getirdiği' tespit edilir.
Temsil ve ifa (yerine getirme) kavramları hukuken farklı statüler yaratır.
2
Milli Güvenlik Kurulunun başkanlık ve gündem belirleme usulleri analiz edilir.
Toplantılara Cumhurbaşkanı katılamadığında Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlık edeceği; gündemin ise bizzat Cumhurbaşkanı tarafından (Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak) belirlendiği görülür.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde yürütmenin başı ve Milli Güvenlik Kurulunun anayasal yöneticisi Cumhurbaşkanıdır.
3
MGK'nın güncel üye yapısı değerlendirilir.
2017 Anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanının MGK üyeliğinden tamamen çıkarıldığı teyit edilir.
İçişleri Bakanlığına bağlanan kurumların askeri kanat üyesi vasfı ortadan kalkmıştır.
4
Genelkurmay Başkanının atama ve sorumluluk hiyerarşisi incelenir.
1982 Anayasası Madde 117 gereği Genelkurmay Başkanının Cumhurbaşkanınca atandığı ve Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu kılındığı doğrulanır.
Sivil otoritenin askeri yapı üzerindeki anayasal denetimini netleştirmek için bu hiyerarşi kurulmuştur.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Milli Savunma ve MGK Yapılanması
Estimated Time:1m 30s
Rate this question