Question

Difficulty: MediumCumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi

Türk anayasa hukukunda yürütme erkinin tek bir kişide toplandığı monist (tekçi) bir model olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde, bakanların statüsü ve sorumluluklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bakanlar, görevlerini yerine getirirken TBMM'ye karşı siyasi sorumluluk taşırlar ve Meclis tarafından verilecek bir gensoru önergesiyle görevden alınabilirler.
  2. Bakanlar, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır; TBMM üyeleri arasından bakan olarak atananların milletvekilliği sona erer.Answer
  3. C
    Bakanlar Kurulu, Başbakanın koordinasyonunda genel siyaseti belirleyen ve kolektif sorumluluğu bulunan bir kurul olarak faaliyet gösterir.
  4. D
    Bakanlar, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından kurulan idari kurullarda yargılanır ve cezalandırılır.
  5. E
    Yürütme yetkisi, devlet başkanı ile kabine arasında bölüştürülmüş düalist bir yapı sergilemeye devam etmektedir.

Answer

Bakanlar, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır; TBMM üyeleri arasından bakan olarak atananların milletvekilliği sona erer.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme yetkisi ve görevi sadece Cumhurbaşkanı'na aittir (monist yapı). Bu yapının bir gereği olarak bakanlar, Cumhurbaşkanı'nın yardımcıları statüsündedir; doğrudan onun tarafından atanırlar ve siyasi olarak sadece ona karşı sorumludurlar. Ayrıca, yasama ve yürütme organları arasındaki ayrılığı korumak adına, milletvekili olan bir kişinin bakan olarak atanması durumunda milletvekilliği sona erer.

Step-by-Step Solution

1
Yürütmenin yapısını analiz etme
2017 değişikliği ile yürütmenin 'monist' (tekli) hale geldiği, Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu'nun kaldırıldığı tespit edilir.
Sistemin temel karakteristiğini anlamak için yürütme organının kimden oluştuğunu bilmek gerekir.
2
Bakanların meclis ile ilişkisini değerlendirme
Bakanların meclise karşı siyasi sorumluluğunun bittiği, gensoru ve güvenoyu gibi parlamenter sistem araçlarının kaldırıldığı belirlenir.
Yasama ve yürütme arasındaki denetim yollarındaki değişimi saptamak sistem ayrımını netleştirir.
3
Üyelik ve atama usulünü inceleme
Bakanların sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olduğu ve milletvekili olan birinin bakan seçilmesi halinde vekilliğinin düştüğü kuralı hatıra getirilir.
Anayasa Madde 106'daki güncel düzenleme, kuvvetler ayrılığının sertleştiğini ve monist yapının işleyişini gösterir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Yürütmenin Monist Yapısı
Estimated Time:50s
Rate this question