Examkin

Question

Difficulty: HardBaşkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı içerisinde yer alan icracı birimlere (bakanlıklar, bağlı kuruluşlar vb.) hukuki, teknik veya mali konularda uzmanlık desteği sağlamak, planlama süreçlerine katkı sunmak ve denetim faaliyetlerinde bulunmak amacıyla 'başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar' öngörülmüştür.

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat düzenlemeleri dikkate alındığında, bu kuruluşların hukuki statüleri, teşkilat yapıları ve yetki sınırlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların tamamı, faaliyetlerini tarafsızca yürütebilmeleri amacıyla kendi özel kanunlarıyla kurulan ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
  2. B
    Sayıştay, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına ilişkin mali denetim ve kesin hükme bağlama görevini doğrudan Cumhurbaşkanlığı makamı adına yerine getirir.
  3. C
    Ekonomik ve Sosyal Konsey, 1982 Anayasası'nda düzenlenmemiş olup doğrudan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile oluşturulan ve iktisadi politikalarda idare açısından bağlayıcı kararlar alan bir yürütme birimidir.
  4. Danıştay, anayasal sistemde idari yargı alanında yüksek mahkeme olarak görev yapmasının yanı sıra, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildiren bir yardımcı kuruluştur.Answer
  5. E
    Milli Güvenlik Kurulu tarafından devletin milli güvenlik siyasetinin tayini ve tespiti amacıyla alınan kararlar, doğrudan icrai sonuç doğuran kesin idari işlemler niteliğindedir.

Answer

Danıştay'ın anayasal düzende hem bir idari yargı yüksek mahkemesi hem de imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildiren bir yardımcı kuruluş olduğunu belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 155. maddesi uyarınca Danıştay, anayasal sistemimizde ikili bir yapıya ve işleve sahiptir. Bir yandan idari uyuşmazlıkları karara bağlayan en üst derece idari yargı mercii (yüksek mahkeme) olarak görev yaparken, diğer yandan kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevli bir başkent teşkilatına yardımcı kuruluştur. Bu ikili nitelik ifadeyi eksiksiz ve hukuken doğru kılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşların tüzel kişilik durumunu değerlendirmek.
Bu kuruluşların (Sayıştay, Danıştay, MGK vb.) kendilerine ait bir kamu tüzel kişilikleri yoktur, Devlet tüzel kişiliği içinde yer alırlar.
Merkezi idarenin başkent teşkilatı unsurları oldukları için bütünlük ilkesi gereği devlet tüzel kişiliğine tabidirler.
2
Sayıştay'ın denetim yetkisinin kaynağını incelemek.
Sayıştay, mali denetimi Cumhurbaşkanlığı adına değil, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına gerçekleştirir.
Bütçe hakkı meclise ait olduğundan, bütçenin uygulanmasının denetimi de anayasal olarak meclis adına Sayıştay tarafından yapılır.
3
MGK ve Ekonomik ve Sosyal Konsey'in kararlarının niteliğini ve anayasal dayanağını belirlemek.
Her iki kurum da 1982 Anayasası'nda yer alır ancak aldıkları kararlar icrai (bağlayıcı) değil, tamamen istişari (tavsiye) niteliktedir.
Yardımcı kuruluşların temel özelliği icrai (tek yanlı ve bağlayıcı) karar alma gücüne sahip olmamaları, idareye yol gösterici görüş bildirmeleridir.
4
Danıştay'ın hukuki statüsünü analiz etmek.
Danıştay, 1982 Anayasası'nda hem idari uyuşmazlıkları karara bağlayan yüksek mahkeme sıfatıyla yargı bölümünde düzenlenmiş, hem de imtiyaz sözleşmelerini inceleme göreviyle idari/istişari bir fonksiyon üstlenmiştir.
Anayasa'nın 155. maddesi Danıştay'a hem yargısal hem de idari görevler yükleyerek ona benzersiz ikili bir statü kazandırmıştır.

Key Concept

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşların Hukuki Statüsü ve Fonksiyonları
Rate this question

Topics

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar

More questions from this topic