Question

Difficulty: Mediumİdari İşlemin Unsurları: Maksat

Bir il milli eğitim müdürü, il merkezinde görev yapan ve bir memur sendikasının şube başkanlığına aday olan öğretmeni, 'ilçedeki norm kadro açığı ve personel ihtiyacı' gerekçesiyle merkeze uzak bir ilçeye naklen atamıştır. Açılan iptal davasında yapılan yargısal denetimde; atama yapılan ilçede gerçekten personel ihtiyacı bulunduğu, müdürün kanunen bu atamayı yapmaya yetkili olduğu ve idari usul kurallarına tam olarak uyulduğu tespit edilmiştir. Ancak davacı öğretmen, atamanın asıl gayesinin kendisinin sendikal faaliyetlerini engellemek ve seçim sürecinde merkezden uzaklaştırmak olduğunu somut delillerle ispatlamıştır.

Buna göre, tesis edilen idari işlemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Atama işlemi, kamu yararı amacı dışında kişisel veya siyasi saiklerle tesis edildiği için maksat unsuru yönünden hukuka aykırıdır.Answer
  2. B
    İleri sürülen personel ihtiyacı gerekçesi hukuka uygun bir mazeret teşkil etmediğinden işlem sebep unsuru bakımından sakattır.
  3. C
    İl milli eğitim müdürü sahip olduğu takdir yetkisinin sınırlarını aştığı için işlemde yetki tecavüzü bulunmaktadır.
  4. D
    Tesis edilen naklen atama işleminin doğurduğu hukuki sonuç kanuna aykırı olduğu için işlem konu unsuru yönünden iptal edilebilir.
  5. E
    İşlemi tesis eden makam hiyerarşik gücünü kötüye kullandığından işlem ağır ve bariz yetki gaspı nedeniyle yok hükmündedir.

Answer

Atama işlemi, kamu yararı amacı dışında kişisel veya siyasi saiklerle tesis edildiği için maksat unsuru yönünden hukuka aykırıdır.
İdari işlemlerin nihai amacı her zaman 'kamu yararı' olmak zorundadır. Bir idari işlem yetki, şekil, sebep ve konu unsurları bakımından tamamen hukuka uygun görünse dahi; işlemi tesis eden idare ajanının (kamu görevlisinin) içsel ve gerçek niyeti kamu yararını sağlamak değil de siyasi, kişisel, sendikal veya üçüncü kişiye çıkar sağlama amacı taşıyorsa, bu işlem 'yetki saptırması' maluliyetiyle sakatlanır. Yetki saptırması, münhasıran idari işlemin 'maksat' unsurundaki hukuka aykırılığı ifade eder. Olayda görünürdeki sebep (norm kadro açığı) gerçek olsa da asıl maksat öğretmeni sendikal faaliyetlerden uzaklaştırmak olduğundan işlem maksat unsuru yönünden sakattır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin tüm unsurlarını (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) olay örgüsüne göre analiz et.
Müdür yetkili (yetki uygun), şekil şartlarına uyulmuş (şekil uygun), ilçede personel ihtiyacı var (sebep uygun), görev yeri değiştirilmiş (konu uygun).
İdari işlemin hangi unsurunun hukuka aykırı olduğunu tespit edebilmek için sırasıyla tüm kurucu unsurların hukuka uygunluk denetimi yapılmalıdır.
2
İdarenin işleminin arkasındaki gerçek gayeyi ve işlemin maksat unsurunu değerlendir.
İşlemin görünürdeki sebebi geçerli olsa da, asıl ve gizlenen amaç öğretmenin sendikal faaliyetlerini engellemektir.
İdari işlemlerin yegane amacı kamu yararıdır. Kamu yararı dışında (kişisel, siyasi, sendikal vb.) bir amaçla yapılan işlemler yetki saptırması oluşturur.
3
Hukuka aykırılığın türünü ve ilgili olduğu unsuru eşleştir.
Bu durum idare hukukunda 'yetki saptırması' olarak adlandırılır ve doğrudan 'maksat' unsurunu sakatlar.
Yetki saptırması kavramsal olarak yalnızca idari işlemin maksat unsuru ile ilgili bir hukuka aykırılık halidir.

Key Concept

İdari İşlemin Unsurları: Maksat (Yetki Saptırması)
Rate this question