Examkin

Question

Difficulty: HardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bir anayasa hukukçusu, parlamenterlerin anayasal güvencelerini açıklarken şu ifadeleri kullanmıştır:

"Parlamento üyeleri, yasama işlevini yerine getirirken düşüncelerini açıklamaktan dolayı mutlak bir korumaya sahiptir. Öte yandan, adi suç isnatlarına karşı sağlanan koruma ise geçici nitelikte olup meclis iradesiyle kaldırılabilir. Ancak meclisin bu korumayı kaldırma yetkisi sınırsız olmayıp anayasal yargı denetimine tabidir. Ayrıca, seçimden önce işlenen bazı ağır suçlar, bu geçici korumanın tamamen dışında bırakılmıştır."

Bu açıklamalar ve anayasal kurallar birlikte değerlendirildiğinde, yasama bağışıklıklarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Mutlak koruma (yasama sorumsuzluğu) meclis kararıyla dahi kaldırılamazken; geçici korumanın (yasama dokunulmazlığının) kaldırılması süreci Karma Komisyonun raporu üzerine Genel Kurul kararıyla tamamlanır ve bu işleme karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.Answer
  2. B
    Milletvekilinin geçici korumasının kaldırılması durumunda mutlak koruması da kendiliğinden ortadan kalkacağından, meclis çalışmalarındaki söz ve oylarından dolayı da hakkında cezai takibat başlatılabilir.
  3. C
    Seçimden önce veya sonra işlenmiş olmasına bakılmaksızın, devlete karşı işlenen suçlar mutlak koruma kapsamı dışında olup, bu suçlarda yargılamaya devam edilmesi için Karma Komisyonun izni şarttır.
  4. D
    Geçici korumanın kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesine yapılacak iptal başvurusu, sadece dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilinin şahsı tarafından yapılabilir ve mahkeme on beş gün içinde esastan karar verir.
  5. E
    Seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla anayasal düzene karşı işlenen suçlarda, milletvekili seçilme ile birlikte yargılama durur ve takibata devam edilebilmesi için dokunulmazlığın Genel Kurulda kaldırılması zorunludur.

Answer

Mutlak koruma olan yasama sorumsuzluğu hiçbir surette kaldırılamazken, geçici koruma olan yasama dokunulmazlığı Karma Komisyon raporu doğrultusunda Genel Kurul kararıyla kaldırılabilir ve bu karara karşı 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Mutlak koruma niteliğindeki yasama sorumsuzluğu, meclisteki oy ve sözleri kapsar ve meclis kararıyla dahi kaldırılamaz. Geçici koruma olan yasama dokunulmazlığının kaldırılması sürecinde ise Hazırlık Komisyonu sonrası Karma Komisyon rapor hazırlar ve nihai kararı TBMM Genel Kurulu verir. Bu Genel Kurul kararına karşı, işlemi takip eden yedi gün içinde ilgili veya bir başka milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Metinde geçen mutlak ve geçici koruma kavramlarının anayasal karşılıklarını tespit etmek.
Mutlak korumanın "yasama sorumsuzluğu", geçici korumanın ise "yasama dokunulmazlığı" olduğu belirlenmiştir.
Hukuki sürecin doğru değerlendirilebilmesi için kavramların anayasadaki tam isimleri ve statüleri ile eşleştirilmesi şarttır.
2
Yasama dokunulmazlığının istisnalarını ve kaldırılma sürecindeki meclis organlarını analiz etmek.
Dokunulmazlığın ancak TBMM Genel Kurulu tarafından kaldırılabileceği, bu süreçte Adalet ve Anayasa Karma Komisyonunun görev aldığı; ayrıca seçimden önce soruşturmasına başlanan Anayasa md. 14 kapsamındaki suçlarda meclis kararı aranmaksızın yargılamanın sürdüğü hatırlanmıştır.
Geçici korumanın sınırlarının ve kaldırılmasındaki usuli adımların, seçeneklerdeki senaryolara uygulanması.
3
Dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı anayasal yargı denetimi kurallarını uygulamak.
Karara karşı sadece ilgili milletvekilinin değil, herhangi bir milletvekilinin de 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabileceği doğrulanmıştır.
Seçeneklerde yer alan iptal davası açma hakkı ve süreleriyle ilgili usul hatalarını ayıklamak.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğu ve Yasama Dokunulmazlığı Ayrımı, İstisnaları ve Kaldırılma Usulü
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic