Question

Difficulty: Very hardSürdürülebilirlik Göstergeleri ve Araçları

Sürdürülebilirlik göstergeleri ve araçları, çevresel kaynakların yönetimi ile ekonomik kalkınma arasındaki dengenin izlenmesinde farklı metodolojik yaklaşımlar sunar. Özellikle 'Ekolojik Ayak İzi' gibi bütüncül göstergelerin, 'Stratejik Çevresel Değerlendirme' (SÇD) gibi yönetsel araçlarla entegre edilmesi, sürdürülebilirliğin sadece proje bazlı değil, politika ve planlama hiyerarşisinin en üst kademelerinde de sağlanmasını amaçlar.

Sürdürülebilirlik göstergelerinin hesaplanma yöntemleri ve yönetsel araçların işlevsel hiyerarşisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Karbon ayak izi, ekolojik ayak izinin en büyük bileşeni olarak fosil yakıt kullanımından kaynaklanan CO2CO_2 salımlarının absorbe edilmesi için gereken orman alanını temsil eder; bu talebin bölgenin biyolojik kapasitesini aşması 'ekolojik açık' (ecological deficit) olarak nitelendirilir.Answer
  2. B
    Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), SÇD'den farklı olarak, henüz yatırım kararı verilmeden önce makro düzeydeki plan ve programların kümülatif çevresel etkilerini proaktif bir yaklaşımla değerlendiren en üst kademe araçtır.
  3. C
    Ekolojik ayak izi hesaplamalarında kullanılan 'biyolojik kapasite' kavramı, sadece kentsel alanlardaki yeşil alan miktarını ifade ettiği için sanayi ve enerji sektörlerinin yarattığı kaynak talebini değerlendirme dışı bırakır.
  4. D
    Yerel Gündem 21 süreci, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için merkezi idarenin yerel yönetimlere empoze ettiği katı ve hiyerarşik bir denetim mekanizması olup katılımcılığı reddeden bir yapıya sahiptir.
  5. E
    Karbon ayak izinin düşürülmesi amacıyla uygulanan emisyon ticaret sistemleri, 'kirleten öder' ilkesinden bağımsız olarak sadece gönüllü bağışlara dayanan ve yasal bir bağlayıcılığı bulunmayan bir sürdürülebilirlik aracıdır.

Answer

Karbon ayak izinin ekolojik ayak izi içindeki payı ve ekolojik açık kavramı ile olan ilişkisini açıklayan ifade doğrudur.
Ekolojik ayak izi hesaplamalarında karbon ayak izi, insanlığın doğa üzerindeki toplam talebinin yaklaşık %60'ını oluşturur. Metodolojik olarak bu salımların (temelde CO2CO_2) atmosferden temizlenmesi için ihtiyaç duyulan fotosentetik kapasite, yani orman alanı üzerinden hesaplanır. Bir bölgenin veya ülkenin sunduğu yenilenebilir kaynak miktarı (biyolojik kapasite), bu kaynaklara olan talepten (ayak izi) az olduğunda ortaya çıkan negatif duruma 'ekolojik açık' denir. Bu durum, o birimin doğal sermayesini tükettiğini ve sürdürülemez bir çizgide olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Ekolojik Ayak İzi bileşenlerini analiz et.
Ekolojik Ayak İzi; karbon tutma, tarım arazisi, otlak, orman, balıkçılık sahası ve yapılaşmış alan olmak üzere altı bileşenden oluşur.
Hesaplama metodolojisini anlamak için temel bileşenlerin bilinmesi gerekir.
2
Karbon ayak izinin mekansal karşılığını tanımla.
Karbon ayak izi, fosil yakıt salımlarının absorbe edilmesi için gereken küresel hektar (ghagha) cinsinden orman alanıdır.
Ekolojik ayak izi birimi alan (hektar) olduğu için her bileşen bir alan karşılığına dönüştürülmelidir.
3
Ayak izi ile biyolojik kapasiteyi karşılaştır.
Eğer ayak izi > biyolojik kapasite ise 'ekolojik açık' (deficit), ayak izi < biyolojik kapasite ise 'ekolojik rezerv' oluşur.
Sürdürülebilirlik düzeyi bu iki değerin farkı ile ölçülür.
4
Yönetsel araçların (SÇD/ÇED) hiyerarşisini kontrol et.
SÇD politika ve plan düzeyinde (üst kademe), ÇED ise proje düzeyinde (alt kademe) uygulanır.
Araçların uygulama ölçekleri arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Ekolojik Ayak İzi ve Biyolojik Kapasite Dengesi (Ekolojik Açık)

Practice More

Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) Yönetmeliği ile ÇED Yönetmeliği arasındaki farkları 'kademeli planlama' ilkesi çerçevesinde inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question