Question

Difficulty: Very hardKamu Politikası Aktörleri (Resmi ve Gayri Resmi)

Kamu politikası aktörleri; sahip oldukları yetkinin kaynağına, anayasal statülerine ve karar alma mekanizmasındaki hiyerarşik konumlarına göre 'resmi' ve 'gayri resmi' aktörler olarak sınıflandırılmaktadır. Türk idari sistemi içerisinde yer alan ve Anayasa'nın 135. maddesinde 'kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları' (TOBB, TMMOB, Türk Tabipleri Birliği vb.) olarak tanımlanan yapılar; kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları, yasal düzenlemeyle kurulmaları ve idari vesayet denetimine tabi tutulmalarına rağmen, kamu politikası literatüründeki temel işlevleri ve meşruiyet kaynakları dikkate alındığında aşağıdaki aktör sınıflarından hangisine dahildir?

  1. Gayri resmi aktörler - Baskı gruplarıAnswer
  2. B
    Resmi aktörler - Bürokrasi
  3. C
    Resmi aktörler - Bağımsız idari otoriteler
  4. D
    Gayri resmi aktörler - Düşünce kuruluşları
  5. E
    Resmi aktörler - Anayasal yardımcı kuruluşlar

Answer

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu politikası literatüründe gayri resmi aktörler içerisinde yer alan baskı grupları olarak sınıflandırılır.
Kamu politikası analizinde 'resmi aktörler', anayasal veya yasal yetkiyle devlet adına karar alma ve zorlama (coercion) gücünü kullanan organlardır. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (TOBB, Barolar vb.), her ne kadar kamu tüzel kişiliğine sahip olsalar ve Anayasa'da düzenlenseler de, birer sivil toplum/çıkar grubu olarak faaliyet gösterirler. Bu kuruluşlar, genel kamu iradesini değil, belirli bir meslek veya sektörün iradesini temsil ettikleri ve karar alma sürecinde doğrudan yasal bir hiyerarşik güç yerine 'etki/baskı' gücü kullandıkları için 'gayri resmi aktörler - baskı grupları' sınıfında yer alırlar.

Step-by-Step Solution

1
Aktörün anayasal statüsünü analiz etme
Anayasa'nın 135. maddesi, meslek kuruluşlarına 'kamu kurumu niteliği' ve 'kamu tüzel kişiliği' vermektedir.
Bu özellikler aktörün yasal zeminini belirler ancak politika sürecindeki rolünü tek başına tayin etmez.
2
Politika sürecindeki işlevi belirleme
Bu kuruluşların temel amacı, kamu yararı adına genel karar almak değil; temsil ettikleri meslek grubunun çıkarlarını savunmak ve politika sürecini bu yönde etkilemektir.
Kamu politikası analizinde aktörler, egemenlik yetkisini (imperium) kullanıp kullanmadıklarına göre ayrılır.
3
Resmi ve gayri resmi ayrımını uygulama
Yasama, yürütme, yargı ve bürokrasi dışındaki yapılar (toplumsal tabanlı olanlar), gayri resmi aktör olarak kabul edilir.
Resmi aktörler devletin karar alma gücüne doğrudan sahipken, gayri resmi aktörler bu kararları dışarıdan etkilemeye çalışır.
4
Sonuca ulaşma
Meslek kuruluşları, sahip oldukları 'kamu' etiketine rağmen, birer 'çıkar grubu' (interest group) oldukları için gayri resmi aktör kategorisindedir.
Politika literatüründe belirleyici olan, hukuksal form değil, politik fonksiyondur.

Key Concept

Meşruiyet kaynağı ve egemenlik gücü kullanımı açısından aktör sınıflandırması

Practice More

Siyasi partilerin anayasal statüsü ile kamu politikası literatüründeki 'gayri resmi' konumları arasındaki benzer çelişkiyi analiz eden sorulara göz atınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question