Question

Difficulty: HardAlvin W. Gouldner'in Bürokrasi Modeli

Alvin W. Gouldner’in bürokrasi analizinde, kuralların meşruiyeti ve bu kuralların kimin çıkarına hizmet ettiği bürokratik yapının niteliğini belirleyen temel ölçütlerdir. Gouldner, bir örgütte kuralların sadece yasal bir prosedür gereği var olduğu ancak hem yönetimin hem de çalışanların bu kuralların ihlalini 'hoşgörü kalıpları' (indulgency patterns) çerçevesinde sessizce onaylayarak görmezden geldiği bir yapıdan; yönetimin işçiler üzerindeki denetimini artırmak ve örgütsel direnişi kırmak amacıyla aynı kuralları katı birer yaptırım aracı olarak kullanmaya başladığı bir yapıya geçişi incelemiştir. Buna göre, sözü edilen bu süreçte ortaya çıkan bürokratik yapılar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sahte bürokrasi - Cezalandırıcı bürokrasiAnswer
  2. B
    Temsili bürokrasi - Cezalandırıcı bürokrasi
  3. C
    Sahte bürokrasi - Temsili bürokrasi
  4. D
    Rasyonel-yasal bürokrasi - Karizmatik bürokrasi
  5. E
    Mekanik bürokrasi - Profesyonel bürokrasi

Answer

Sahte bürokrasi - Cezalandırıcı bürokrasi ayrımı, kuralların taraflarca dışlandığı bir durumdan (sahte), yönetimin kuralları denetim ve disiplin aracı olarak kullandığı bir duruma (cezalandırıcı) geçişi ifade eder.
Gouldner'in analizinde 'sahte bürokrasi', kuralların dış bir otorite tarafından konulduğu ancak ne yönetim ne de çalışanlar tarafından meşru bulunmadığı, bu yüzden de uygulanmadığı yapıdır. Bu süreçteki 'hoşgörü kalıbı', kuralların ihlaline göz yumulmasını ifade eder. Eğer yönetim bu kuralları personeli disipline etmek ve kontrolü ele almak için kullanmaya başlarsa, yapı 'cezalandırıcı bürokrasi'ye dönüşür.

Step-by-Step Solution

1
Kuralların uygulanmadığı ve 'hoşgörü kalıplarının' hâkim olduğu ilk aşamayı tanımla.
Sahte (Mock) Bürokrasi
Gouldner'e göre hem yönetimin hem çalışanların kuralları benimsemediği ve dışsal bir zorunlulukla kâğıt üzerinde kaldığı yapı budur.
2
Kuralların denetim artırma ve direniş kırma amacıyla yaptırım aracına dönüştüğü ikinci aşamayı tanımla.
Cezalandırıcı (Punishment-Centered) Bürokrasi
Kuralların bir tarafça (yönetim) diğerine dayatıldığı ve itaati sağlamak için cezalandırma tehdidinin kullanıldığı yapı budur.

Key Concept

Gouldner'in Bürokratik Tipolojisi ve Kuralların Meşruiyeti
Rate this question