Question

Difficulty: HardAnayasaya Uygunluk Denetimi (Soyut ve Somut Norm Denetimi)

1982 Anayasası uyarınca normların anayasaya uygunluk denetimi (soyut ve somut norm denetimi) mekanizmaları ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından denetlenmesi; Cumhurbaşkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekilleri tarafından, kanunun yayımlandığı tarihten itibaren 10 gün içinde istenebilir.Answer
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün hem şekil hem de esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla doğrudan iptal davası açma yetkisi sadece TBMM Başkanı ve Meclis Başkanlık Divanı'na aittir.
  3. C
    Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünü sadece şekil yönünden Anayasa'ya aykırı bularak itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  4. D
    Anayasa Mahkemesinin bir kanunun esası hakkında verdiği ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren beş yıl geçmedikçe, aynı kanun hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
  5. E
    Anayasa değişikliklerinin şekil yönünden denetimi; Cumhurbaşkanı, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekilleri tarafından talep edilebilir.

Answer

Kanunların şekil bakımından denetlenmesi yetkisi sadece Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekillerine ait olup, bu davanın kanunun yayımlandığı tarihten itibaren 10 gün içinde açılması gerekmektedir.
Doğru ifade, kanunların şekil bakımından denetimine ilişkindir. 1982 Anayasası'na göre kanunların şekil bozukluğu iddiasıyla iptali; sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından, kanun yayımlandıktan sonraki 10 gün içinde talep edilebilir. Bu, Anayasa'nın 148. ve 150. maddelerinin birleşimidir.

Step-by-Step Solution

1
Normların denetim türlerini ve sürelerini analiz et.
Kanunlar için şekil denetimi süresi 10 gün, esas denetimi süresi 60 gündür.
Anayasa'nın 148. maddesindeki süre sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Dava açmaya yetkili özneleri kontrol et.
Şekil bakımından iptal davası açma yetkisi kısıtlıdır; siyasi parti grupları kanun ve anayasa değişikliğinin şekil denetimi için dava açamaz.
Yetki kurallarındaki istisnaları (siyasi parti gruplarının şekil denetimindeki yetkisizliği) ayırt etmek için gereklidir.
3
Somut norm denetimi (itiraz yolu) sınırlarını değerlendir.
İtiraz yolunda sadece kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, o da sadece esas yönünden denetlenebilir.
Somut norm denetimi ile soyut norm denetimi arasındaki kapsam farkını belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi yetkisi, süreleri ve dava açmaya yetkili organlar arasındaki farklar.

Practice More

İptal davası ve itiraz yolu arasındaki farkları, özellikle yetkili özneler ve süreler üzerinden tablo yaparak çalışmanız kalıcılığı artıracaktır.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question