Examkin

Question

Difficulty: HardKarl Marx ve Çatışmacı Kuram

Karl Marx, toplumsal yapıyı analiz ederken ekonomik temelin (altyapı) hukuki ve siyasi kurumlar (üstyapı) üzerindeki belirleyiciliğine vurgu yapar. Ancak bu ilişki statik bir yansımadan ziyade, üretim güçlerinin gelişimi ile mevcut üretim ilişkileri arasındaki çelişkiden doğan dinamik bir dönüşüm sürecini içerir. Marx'ın tarihsel materyalist perspektifine göre, bir toplumsal formasyondan diğerine geçişi sağlayan devrimsel değişim süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yeni ve daha yüksek üretim ilişkileri, bu ilişkilerin maddi varlık koşulları eski toplumun bağrında olgunlaşmadan asla eskilerin yerini almaz.Answer
  2. B
    Toplumsal değişim, sistemin dengesini bozan ögelerin yeni bir bütünleşme arayışı içerisinde işlevsel bir farklılaşmaya gitmesiyle gerçekleşir.
  3. C
    Sınıf çatışmasının temelinde sadece ekonomik mülkiyet değil, aynı zamanda statü gruplarının yaşam tarzı ve bürokratik rasyonalizasyon yer alır.
  4. D
    Üstyapı unsurları olan hukuk ve ideoloji, altyapıdaki değişimlerden tamamen bağımsız bir gelişim izleyerek toplumsal bilincin mutlak kaynağı olur.
  5. E
    Toplumsal ilerleme, insan zihninin teolojik ve metafizik aşamalardan geçerek pozitif aşamaya ulaşmasıyla tamamlanan kaçınılmaz bir süreçtir.

Answer

Yeni ve daha yüksek üretim ilişkilerinin ortaya çıkabilmesi için, bu ilişkilerin maddi varlık koşullarının eski toplumun içinde olgunlaşmış olması gerekir.
Marx'ın tarihsel materyalizm kuramına göre, bir toplum biçiminden diğerine geçiş (örneğin feodalizmden kapitalizme), üretim güçlerinin gelişiminin mevcut mülkiyet ilişkileriyle çatışmaya girmesiyle olur. Ancak bu dönüşümün gerçekleşmesi için yeni toplumu taşıyacak olan maddi koşulların, eski toplumun içerisinde yeterince gelişmiş olması zorunludur. Bu, Marx'ın 'Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı' eserinin önsözünde belirttiği temel bir yasadır.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel materyalizm prensibini analiz et.
Marx'a göre toplumun altyapısı (üretim güçleri ve ilişkileri), üstyapıyı (hukuk, siyaset, bilinç) belirler.
Değişimin kaynağını fikirlerde değil, maddi koşullarda aramak gerekir.
2
Üretim güçleri ve ilişkileri arasındaki çelişkiyi değerlendir.
Üretim güçleri (teknoloji, işgücü) geliştikçe, mevcut üretim ilişkileri (mülkiyet yapısı) onlara ayak bağı olmaya başlar.
Bu çelişki toplumsal devrimin nesnel temelini oluşturur.
3
Toplumsal dönüşümün şartlarını belirle.
Devrim, sadece bir niyet değil, maddi koşulların (altyapının) yeni bir aşamaya hazır olmasıyla gerçekleşir.
Maddi koşullar olgunlaşmadan gerçekleşen değişimler kalıcı bir toplumsal formasyon dönüşümü sağlayamaz.

Key Concept

Tarihsel Materyalist Diyalektik

Practice More

Marx'ın 'yabancılaşma' (alienation) kavramının üretim süreci, ürün, türsel varlık ve diğer insanlar üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Karl Marx ve Çatışmacı Kuram

More questions from this topic