Examkin

Question

Difficulty: HardKamu Tercihi Modeli

Kamu Tercihi Modeli’nde (Public Choice), siyasal piyasanın aktörleri olan seçmenler, siyasetçiler ve bürokratlar rasyonel fayda maksimizasyonu güdüsüyle hareket eden bireyler olarak ele alınır. Bu yaklaşıma göre, kamu kesiminin piyasa başarısızlıklarını giderme iddiasıyla yaptığı müdahalelerin çoğu zaman kendi içinde verimsizliklere yol açtığı (kamu başarısızlığı) savunulur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kamu Tercihi Modeli çerçevesinde 'kamu başarısızlığı' nedenlerinden biri olan 'bürokratik genişleme' (William Niskanen) hakkındaki temel varsayımlardan biridir?

  1. Bürokratlar, kendi kişisel güç ve prestijlerini artırmak amacıyla bütçeyi maksimize etmeye çalışırken; yasama organı ile aralarındaki enformasyon asimetrisini bir avantaj olarak kullanırlar.Answer
  2. B
    Siyasetçiler, seçmenlerin rasyonel cehaletinden yararlanarak, maliyeti tüm topluma yayılan ancak faydası dar bir çıkar grubuna odaklanan politikaları (rant kollama) reddetme eğilimindedirler.
  3. C
    Kamu politikası süreci, sınırlı rasyonellik nedeniyle en iyi alternatif yerine 'yeterince iyi' olan ilk çözümün seçildiği bir tatmin arayışıdır.
  4. D
    Bürokratik yapılar, hiyerarşik düzenleri ve liyakat sistemleri sayesinde siyasal baskılardan tamamen arındırılmış, nesnel ve pasif bir karar verme sürecine sahiptir.
  5. E
    Devlet, toplumsal sınıflar arasındaki güç dengesini kuran rasyonel bir hakem veya toplumun ortak iyiliğini gözeten 'hayırsever bir despot' olarak hareket eder.

Answer

Bürokratların, kişisel çıkarları (güç, prestij, maaş) için bütçeyi maksimize etmeye çalışmaları ve yasama organına karşı sahip oldukları bilgi üstünlüğünü (enformasyon asimetrisi) bu amaçla kullanmalarıdır.
Doğru yanıt, William Niskanen'in bürokrasi kuramının temelini oluşturur. Bu görüşe göre bürokratlar, bütçe büyüklüğü ile doğru orantılı olan kişisel çıkarlarını maksimize etmek için uğraşırlar. Yasama organı (bütçeyi veren asil) ile bürokrasi (hizmeti sunan vekil) arasındaki ilişki bir 'asil-vekil' problemidir ve bürokratın maliyet konusundaki bilgi üstünlüğü, yasama organının denetimini zorlaştırarak verimsiz bir genişlemeye yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Aktör Varsayımlarını Belirleme
Bürokratlar rasyonel fayda maksimizasyonu yapan bireylerdir.
Kamu tercihi yaklaşımı 'metodolojik bireyselcilik' ilkesini benimser; yani devlet adına karar verenlerin de kendi çıkarları vardır.
2
Bürokratik Motivasyonu Analiz Etme
Bürokratların ana hedefi bütçe maksimizasyonudur.
William Niskanen'e göre, bir bürokratın statüsü, maaşı ve etkisi yönettiği bütçenin büyüklüğüne bağlıdır.
3
Kurumsal İlişkiyi Değerlendirme
Bürokratlar ve yasama organı arasında bilgi boşluğu vardır.
Bürokratlar sundukları kamu hizmetinin gerçek marjinal maliyetini bilirken, siyasetçiler bu teknik bilgiye sahip değildir (Enformasyon Asimetrisi).
4
Sonucu Belirleme
Kamu başarısızlığı (Aşırı üretim/verimsizlik) ortaya çıkar.
Bilgi üstünlüğü sayesinde bürokratlar, marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF=MM) optimal noktanın ötesinde bir bütçe kopararak verimsizliğe yol açarlar.

Key Concept

Bütçe Maksimizasyonu ve Enformasyon Asimetrisi
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Kamu Tercihi Modeli

More questions from this topic