Question

Difficulty: MediumYarı Başkanlık Sistemi

Çağdaş bir demokrasinin anayasal işleyişinde yürütme erki iki farklı meşruiyet kaynağına dayanmaktadır. Bir tarafta genel oyla doğrudan halk tarafından seçilen ve anayasada meclisi feshetme gibi önemli siyasi yetkilerle donatılmış bir devlet başkanı bulunmaktadır. Diğer tarafta ise günlük idari faaliyetleri yürüten, başbakanın liderliğinde kurulan ve yasama organının güvenoyuna ihtiyaç duyan bir bakanlar kurulu yer almaktadır. Kabine, meclis tarafından verilecek bir güvensizlik oyu ile görevden düşürülebilmektedir.

Bu bilgilere göre, söz konusu ülkede uygulanan hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yarı Başkanlık SistemiAnswer
  2. B
    Başkanlık Sistemi
  3. C
    Parlamenter Sistem
  4. D
    Meclis Hükümeti Sistemi
  5. E
    Rasyonelleştirilmiş Parlamentarizm

Answer

Sistem, halk tarafından seçilen devlet başkanı ile meclise karşı sorumlu hükümetin bir arada bulunduğu Yarı Başkanlık Sistemidir.
Soruda tasvir edilen anayasal düzende yürütme erki, doğrudan halk tarafından seçilen yetkili bir devlet başkanı ile meclise karşı siyasi sorumluluğu olan bir kabine arasında paylaşılmıştır. Bu ikili (düalist) ve karma yapı, yarı başkanlık sisteminin en temel tanımıdır. Başkanlık sistemindeki 'halk tarafından seçilen ve güçlü olan başkan' unsuru ile parlamenter sistemdeki 'yasamaya karşı sorumlu hükümet' unsuru başarılı bir şekilde sentezlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metinde verilen yürütme organının birinci kanadının (devlet başkanı) özelliklerini analiz etmek.
Devlet başkanı doğrudan halk tarafından seçilmekte ve önemli siyasi yetkilere (fesih gibi) sahip bulunmaktadır.
Yürütmenin başının seçim yöntemi ve yetkileri, sistemin türünü belirlemede temel bir anayasal kriterdir.
2
Yürütme organının ikinci kanadının (bakanlar kurulu) meclisle olan ilişkisini incelemek.
Bakanlar kurulu meclisin güvenine dayanmakta ve güvensizlik oyu ile düşürülebilmektedir.
Kabinenin yasamaya karşı siyasi sorumluluğunun olup olmaması, parlamenter sistem ile başkanlık sistemini kesin çizgilerle birbirinden ayırır.
3
Elde edilen bu iki temel bulguyu (güçlü başkan ve sorumlu kabine) hükümet sistemleri teorisiyle eşleştirmek.
Bu iki temel özelliğin aynı anayasal düzende sentezlendiği model tespit edilir.
Başkanlık ve parlamenter sistemlerin temel özelliklerinin bu şekilde karma kullanılması siyaset biliminde özel bir isimlendirme gerektirir.

Key Concept

Yarı Başkanlık Sisteminin Tanımı ve Yürütme Yapısı
Rate this question