Question

Difficulty: MediumYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Milletvekili (A), TBMM Genel Kurulu çalışmaları sırasındaki bir konuşmasında kullandığı ifadeler nedeniyle bir tazminat davası ile karşı karşıya kalmıştır. Aynı zamanda bu milletvekili hakkında, seçilmeden önce işlediği iddia edilen bir yaralama suçu nedeniyle ceza davası açılmak istenmektedir.

1982 Anayasası hükümleri uyarınca Milletvekili (A)'nın hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis çalışmalarındaki sözlerinden dolayı mutlak olarak sorumluluğu bulunmaz; seçimden önce işlediği iddia edilen suç nedeniyle ise dokunulmazlığı kaldırılmadıkça yargılanamaz.Answer
  2. B
    Her iki durum da yasama dokunulmazlığı kapsamında olup TBMM Genel Kurulu tarafından dokunulmazlığı kaldırılmadıkça hiçbir dava açılamaz.
  3. C
    Seçimden önce işlenen suçlar anayasal olarak dokunulmazlık kapsamı dışında bırakıldığı için ceza davası doğrudan görülebilir.
  4. D
    Yasama sorumsuzluğu sadece ceza davalarına karşı koruma sağladığından, milletvekili aleyhine tazminat davası açılmasına engel teşkil etmez.
  5. E
    Milletvekilinin dokunulmazlığı kaldırılsa dahi, Meclis çalışmaları dışındaki tüm siyasi faaliyetleri sorumsuzluk kapsamında korunmaya devam eder.

Answer

Milletvekili, Meclis içindeki sözlerinden dolayı yasama sorumsuzluğu gereği mutlak koruma altındadır ve bu kaldırılamaz; seçim öncesi işlediği suç için ise yasama dokunulmazlığı gereği Meclis kararı olmaksızın yargılanamaz.
Doğru olan seçenek, 1982 Anayasası'nın 83. maddesindeki ikili ayrımı tam olarak yansıtmaktadır. Yasama sorumsuzluğu mutlak ve süreklidir, Meclis çalışmaları sırasındaki sözleri tazminat davalarına karşı da korur. Yasama dokunulmazlığı ise sadece ceza yargılamasını geçici olarak durdurur ve kaldırılması TBMM kararına bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki fiilleri hukuki niteliğine göre sınıflandırma
Meclis Genel Kurulu'ndaki konuşma 'Yasama Sorumsuzluğu' (Madde 83/1), seçim öncesi yaralama suçu ise 'Yasama Dokunulmazlığı' (Madde 83/2) kapsamına girer.
Anayasa, milletvekillerinin parlamento faaliyetlerini ve kişisel suç isnatlarını iki farklı koruma mekanizmasıyla düzenlemiştir.
2
Yasama sorumsuzluğunun kapsamını uygulama
Bu koruma mutlaktır, süreklidir (milletvekilliği bitse de sürer) ve hem hukuki (tazminat) hem cezai takibatı engeller.
Milletvekilinin Meclis'te hiçbir baskı altında kalmadan oy ve düşüncelerini açıklayabilmesi demokrasinin gereğidir.
3
Yasama dokunulmazlığının kapsamını uygulama
Dokunulmazlık nispidir, geçicidir ve sadece ceza davası süreçlerini (sorgulama, tutuklama, yargılama) TBMM kararına kadar durdurur.
Milletvekilinin asılsız ceza davalarıyla yasama görevinden alıkonulmasını önlemek amaçlanır.

Key Concept

Yasama Bağışıklıklarının Ayrımı

Practice More

Dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin bu karara karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapacağı itirazın sürelerini (7 gün/15 gün) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question