Examkin

Question

Difficulty: HardÇok Partili Hayata Geçiş Denemeleri: TCF ve SCF

Türkiye’de tek parti yönetiminin denetlenmesi ve çok partili demokrasiye geçiş arayışları doğrultusunda kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF) ve Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) arasındaki farklar, benzerlikler ve tarihsel süreçler dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kazım Karabekir ve Rauf Orbay gibi Milli Mücadele’nin lider kadrosunda yer alan isimler TCF’nin kurucuları arasında bulunurken; SCF’nin kuruluşu Mustafa Kemal Atatürk’ün isteği üzerine Ali Fethi Okyar liderliğinde gerçekleşmiştir.
  2. B
    Her iki parti de programlarında ekonomik model olarak Cumhuriyet Halk Fırkası'nın (CHF) 'Devletçilik' ilkesine karşı çıkarak 'Liberalizm' ve bireysel teşebbüsün desteklenmesi gerektiğini savunmuştur.
  3. C
    TCF, Şeyh Sait İsyanı sonrası çıkarılan Takrir-i Sükun Kanunu'na dayanılarak kapatılırken; SCF, partinin rejim karşıtlarının odağı haline gelmesi üzerine kurucusu tarafından feshedilmiştir.
  4. Makbule Atadan ve Adnan Adıvar, SCF'nin kurucu kadrosunda yer alarak partinin laik ve batı yanlısı liberal programının hazırlanmasında etkin rol oynamışlardır.Answer
  5. E
    TCF programında 'yerinden yönetim' (adem-i merkeziyetçilik) ilkesine vurgu yapılırken; SCF programında 'tek dereceli seçim' sistemine geçilmesi ve kadınlara siyasi haklar tanınması hedefleri yer almıştır.

Answer

Makbule Atadan ve Adnan Adıvar'ın birlikte SCF kurucusu olarak belirtildiği ifade yanlıştır.
Verilen seçenekler arasında yanlış olan ifade, Makbule Atadan ve Adnan Adıvar'ın her ikisinin de Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) kurucusu olduğunu belirten ifadedir. Makbule Atadan (Atatürk'ün kız kardeşi) SCF içerisinde yer almış olsa da, Adnan Adıvar Milli Mücadele'nin 'paşalar' grubuyla hareket etmiş ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın (TCF) çekirdek kurucu kadrosunda bulunmuştur. Bu isimlerin farklı partilere mensup olması bilgiyi hatalı kılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
TCF ve SCF kurucu kadrolarının analiz edilmesi
TCF kurucuları: Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele ve Adnan Adıvar'dır. SCF kurucuları: Ali Fethi Okyar, Nuri Conker ve Makbule Atadan'dır.
Soruda yer alan isimlerin doğru partiyle eşleştirilip eşleştirilmediğini kontrol etmek için bu ayrım gereklidir.
2
Partilerin kapanma süreçlerinin değerlendirilmesi
TCF, 19251925 yılında Takrir-i Sükun Kanunu kapsamında hükümet kararıyla kapatılmıştır. SCF ise 19301930 yılında rejim tartışmalarından çekinen Ali Fethi Okyar tarafından feshedilmiştir.
Siyasi tarihteki 'kapatılma' ve 'fesih' ayrımını doğrulamak için gereklidir.
3
Ekonomik program benzerliğinin teyit edilmesi
Her iki partinin de CHF'nin devletçi politikalarına karşı liberal ekonomiyi savunduğu bilgisi doğrudur.
Seçeneklerdeki iktisadi iddiaların doğruluğunu kanıtlar.

Key Concept

Erken Cumhuriyet dönemi muhalefet partilerinin kurucu kadroları ve kapanma usulleri arasındaki temel farklar.

Alternative Method

Soruyu çözerken kurucu isimleri 'Paşalar' (TCF) ve 'Atatürk'ün Yakın Çevresi' (SCF) olarak kodlamak, Adnan Adıvar gibi sivil fakat Milli Mücadele kökenli isimlerin TCF tarafında kaldığını hatırlamaya yardımcı olur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri: TCF ve SCF

More questions from this topic