Question

Difficulty: HardCumhurbaşkanının Yasama ile İlgili Görev ve Yetkileri

Anayasal sistemimizde Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri doktrinde yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarına göre sınıflandırılmaktadır. Devletin başı statüsünde olan Cumhurbaşkanı, asli alanı olan yürütmenin yanı sıra diğer kuvvetlerin işleyişine de belirli işlemlerle katılır.

Bazı yetkilerin isminde veya yöneldiği makamda yargısal ya da idari ifadeler geçse dahi, işlemin hukuki doğası ve konusu dikkate alındığında bu yetkiler doğrudan 'yasama organı ve faaliyetlerine ilişkin görevler' kapsamında değerlendirilmektedir.

Aşağıdaki Cumhurbaşkanı işlemlerinden hangisi bu duruma örnek teşkil eden ve 'yasama ile ilgili görevler' kategorisinde yer alan bir yetkidir?

  1. A
    Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek
  2. B
    Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak
  3. C
    Devlet Denetleme Kuruluna idari denetim maksadıyla inceleme ve araştırma yaptırtmak
  4. Kanunların Anayasaya şekil veya esas bakımından aykırılığı iddiasıyla iptal davası açmakAnswer
  5. E
    Hâkimler ve Savcılar Kuruluna üye seçmek

Answer

Doğru cevap, Kanunların Anayasaya şekil veya esas bakımından aykırılığı iddiasıyla iptal davası açmak yetkisidir.
Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesinde iptal davası açması, şeklen yargı organına yönelik bir işlem gibi görünse de, bu yetkinin asıl amacı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan kanunların veya İçtüzüğün Anayasaya uygunluğunu denetletmektir. İşlem doğrudan yasama organının ürettiği normların hukuki akıbetine yönelik olduğundan, anayasa hukuku doktrininde ve anayasal sistematiğimizde Cumhurbaşkanının 'yasama ile ilgili görev ve yetkileri' arasında kabul edilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki Cumhurbaşkanlığı yetkilerinin hangi kuvvet (yasama, yürütme, yargı) ile ilgili olduğunu analiz etmek.
Atama, onaylama ve Kurul denetim işlemlerinin yürütme alanı; üye seçiminin ise yargı alanı olduğu belirlenir.
Soruda, biçimsel olarak başka bir kuvvete ait görünse de maddi (içerik) olarak yasama organı ile ilgili olan istisnai görev sorulmaktadır.
2
İptal davası açma yetkisinin muhatabını ve hukuki konusunu değerlendirmek.
Dava Anayasa Mahkemesine (yargı organına) açılsa da, denetlenen normlar Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin çıkardığı kanunlar ve meclis içtüzüğü gibi yasama işlemleridir.
İşlemin adında 'dava' geçmesi onu doğrudan yargısal bir görev yapmaz; yasama işlemlerinin yürürlüğünü durdurma ve iptal ettirme amacını taşıdığı için doktrinde yasama görevi kabul edilir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yasama ile İlgili Görevleri
Estimated Time:1m 15s
Rate this question