Examkin

Question

Difficulty: Very hard2004 ve Sonrası Yerel Yönetim Reformları

20042004 ve 20052005 yıllarında yürürlüğe giren yerel yönetim reform paketleri (52165216, 53025302 ve 53935393 sayılı Kanunlar), Türkiye'nin idari yapısında "merkeziyetçi vesayet" anlayışından "yerel yönetişim" ve "hizmette yerellik" (subsidiarite) ilkelerine geçişi hedeflemiştir. Bu reformlarla getirilen yapısal dönüşümler ve merkezi idarenin yerel yönetimler üzerindeki denetim yetkisinin sınırlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile valinin İl Genel Meclisi üzerindeki "doğal başkanlık" sıfatına son verilmiş; meclisin kendi üyeleri arasından başkanını seçmesi esası benimsenerek organlar arasındaki ayrışma netleştirilmiştir.
  2. B
    53935393 sayılı Belediye Kanunu ile getirilen "Kent Konseyi" mekanizması, yerel karar alma süreçlerine katılımı öngörmekte olup konseyde kabul edilen görüşlerin belediye meclisince ilk toplantıda gündeme alınmasını zorunlu kılmaktadır.
  3. Merkezi idarenin yerel yönetimlerin işlemleri üzerindeki denetimi; işlemin kamu yararına uygunluğunu denetleyen "yerindelik denetimi" yetkisini de kapsayacak şekilde genişletilerek hizmet bütünlüğü sağlanmıştır.Answer
  4. D
    Belediye ve il özel idaresi organlarının (meclis, başkan) görevlerine son verilmesi yetkisi, idari bir işlem olmaktan çıkarılarak yargısal bir karar olan Danıştay kararına bağlanmış ve seçilmişlerin güvencesi artırılmıştır.
  5. E
    53025302 sayılı Kanun uyarınca vali, hukuka aykırı gördüğü il genel meclisi kararlarını gerekçesiyle birlikte meclise iade edebilir; meclis kararında ısrar ederse vali bu karara karşı idari yargıya başvurabilir.

Answer

Merkezi idarenin yerel yönetimlerin işlemleri üzerinde yerindelik denetimi yapabileceğini savunan ifade yanlıştır; zira reformlar bu yetkiyi sadece hukukilik denetimi ile sınırlandırmıştır.
Türkiye'de yerel yönetimler üzerindeki merkezi denetim (idari vesayet), Anayasa ve reform yasaları uyarınca sadece 'hukuka uygunluk' (hukukilik) denetimiyle sınırlıdır. Merkezi yönetimin, yerel birimin takdir yetkisini kullanarak aldığı bir kararın uygun olup olmadığını (yerindelik) sorgulama ve bu temelde müdahale etme yetkisi 20042004 sonrası reformlarla kesin bir dille reddedilmiştir. Bu nedenle merkezi idarenin yerindelik denetimi yapabileceğini belirten seçenek yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
20042004 sonrası reformların ruhunu analiz etme
Reformların temel amacı merkezi idarenin yerel yönetimler üzerindeki baskın hiyerarşik benzeri denetimini zayıflatmak ve özerkliği artırmaktır.
Vesayet denetiminin sınırlarını anlamak için bu paradigma değişimini bilmek gerekir.
2
"Yerindelik Denetimi" ve "Hukukilik Denetimi" kavramlarını karşılaştırma
Yerindelik denetimi, merkezi idarenin yerel yönetimin yerine geçerek "bu hizmet böyle yapılsa daha iyi olurdu" demesidir. Hukukilik denetimi ise sadece işlemin kanuna uygun olup olmadığına bakmaktır.
Anayasa'nın 127127. maddesi ve reform yasaları yerindelik denetimini açıkça yasaklamıştır.
3
Seçeneklerdeki hukuki mekanizmaları değerlendirme
Kent Konseyi görüşlerinin gündeme alınma zorunluluğu, meclis başkanının seçimle gelmesi ve bütçe iade süreçleri mevcut kanunlarla uyumludur.
53025302 ve 53935393 sayılı Kanunların spesifik maddeleri bu yetkileri düzenler.

Key Concept

İdari Vesayet ve Yerindelik Denetimi Yasağı
Rate this question

Topics

2004 ve Sonrası Yerel Yönetim Reformları

More questions from this topic