Question

Difficulty: MediumÜniter Devlet

Üniter devlet modelinde egemenliğin tekliği ve bölünmezliği esastır. Bu sistemde merkezi yönetim ile yerel veya bölgesel birimler arasındaki hukuki ve siyasi ilişki göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi üniter devletin temel özelliklerinden biridir?

  1. Alt birimlerin yetkileri, merkezi yasama organı tarafından devredilen ve istenildiğinde kapsamı değiştirilebilen türevsel bir nitelik taşır.Answer
  2. B
    Egemenlik, merkezi otorite ile federe birimler arasında anayasal bir sözleşme temelinde kalıcı olarak paylaştırılmıştır.
  3. C
    Bölgesel yönetimler, merkezi hükümetten tamamen bağımsız kendi anayasalarına ve yüksek yargı organlarına sahiptir.
  4. D
    Yerel birimler, uluslararası hukukta bağımsız birer süje olarak kabul edilir ve diğer devletlerle siyasi antlaşmalar yapabilir.
  5. E
    Merkezi idarenin yerel yönetimlerin işlemleri üzerinde herhangi bir hiyerarşik denetim veya idari vesayet yetkisi bulunmamaktadır.

Answer

Üniter devletlerde alt birimlerin (belediyeler, iller vb.) yetkileri, merkezi yasama organı tarafından belirlenen ve geri alınabilen 'türevsel yetki' niteliğindedir.
Üniter devlet yapısında egemenlik tek ve bölünmez olduğu için, yerel birimlerin kendi başlarına bir devlet niteliği veya asli yetkileri yoktur. Bu birimlerin sahip olduğu tüm yetkiler, merkezi yasama organı tarafından kanunla verilir ve yine kanunla geri alınabilir. Bu durum hukuk literatüründe 'türevsel yetki' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Üniter devlet tanımını analiz etme
Egemenliğin tek merkezde toplandığı, yasama, yürütme ve yargı organlarının ülke genelinde tek olduğu yapı belirlenir.
Sistemin temel çalışma mantığını anlamak için gereklidir.
2
Yetki kaynağını değerlendirme
Federal devletlerde birimlerin yetkileri 'asli' (anayasadan doğrudan gelen) iken, üniter devletlerde 'türevsel' (merkezden gelen) olduğu saptanır.
Üniter devleti federal yapıdan ayıran en keskin hukuki kriter budur.
3
İdari bütünlük ilkesini uygulama
Merkezin, yerel birimler üzerinde bütünlüğü korumak amacıyla denetim (idari vesayet) yetkisine sahip olduğu sonucuna varılır.
Seçeneklerdeki denetimsizlik yanılgısını elemek için kullanılır.

Key Concept

Türevsel Yetki (Derivative Power)

Hints

1
Üniter devletlerde yetkinin yukarıdan aşağıya mı yoksa bir sözleşmeyle mi dağıtıldığını düşünün.

Practice More

İdari vesayet ile hiyerarşi arasındaki farkları inceleyerek üniter devletin iç denetim mekanizmalarını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question