Question

Difficulty: Very hardRasyonel-Kapsamlı Model

Kamu politikası analizinde 'Rasyonel-Kapsamlı Model' (Kök Yöntemi), karar vericinin toplumsal değerleri ve öncelikleri tam bir kesinlikle bildiğini, bunları birbiriyle kıyaslanabilir bir ölçeğe yerleştirdiğini ve en yüksek toplumsal faydayı sağlayacak alternatifi matematiksel bir kesinlikle seçtiğini varsayar. Bu modelin uygulanabilirliğine yönelik en temel eleştiri noktalarından biri olan ve modelin 'ideal-normatif' yapısının merkezinde yer alan temel mantıksal varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Karar vericinin, çatışan toplumsal değerler arasından tutarlı ve hiyerarşik bir 'tekil fayda fonksiyonu' (utility function) oluşturabildiği kabulüAnswer
  2. B
    Karar alma sürecinde 'sınırlı rasyonellik' ilkesi gereği, tüm alternatifler yerine ulaşılabilecek ilk 'yeterli' çözümün kabul edilmesi
  3. C
    Politika sürecinin, mevcut duruma en yakın ve en az risk taşıyan marjinal seçeneklerin değerlendirilmesiyle sınırlandırılması
  4. D
    Kararların, rasyonel bir analizden ziyade siyasi aktörlerin karşılıklı 'pazarlık ve ödün' süreçlerinin bir ürünü olarak ortaya çıkması
  5. E
    Amaçlar ve araçların birbirinden ayrılmadığı, aksine birbirini sürekli olarak biçimlendirdiği döngüsel bir sürecin savunulması

Answer

Karar vericinin çatışan toplumsal değerler arasından tutarlı ve hiyerarşik bir 'tekil fayda fonksiyonu' oluşturabildiği kabulü
Rasyonel-Kapsamlı Model, karar vericinin toplumsal değerleri (amaçları) bir hiyerarşiye tabi tutarak 'tekil bir fayda fonksiyonu' oluşturabildiğini varsayar. Bu sayede, farklı politika alternatiflerinin sonuçları bu tekil ölçek üzerinden karşılaştırılabilir ve toplumsal refahı maksimize eden 'en iyi' seçenek matematiksel olarak belirlenebilir. Bu varsayım, modelin mantıksal olarak tutarlı bir şekilde 'en iyileme' (optimizing) yapabilmesini sağlar, ancak gerçek dünyadaki değer çatışmaları nedeniyle en çok eleştirilen noktadır.

Step-by-Step Solution

1
Rasyonel-Kapsamlı Modelin (Kök Yöntemi) temel varsayımlarını analiz etme
Modelin, tüm değerlerin bilinmesi, hiyerarşik olarak sıralanması ve tüm alternatiflerin taranması (comprehensive) gerektiği sonucuna varılır.
Bu model normatif bir ideal olarak karar vericinin 'tam rasyonel' olduğunu kabul eder.
2
Seçeneklerdeki 'fayda fonksiyonu' kavramını inceleme
Toplumsal değerlerin çatışmasız bir şekilde sıralanabilmesi, modelin 'en iyi' (optimal) seçimi yapabilmesi için zorunlu bir mantıksal şarttır.
Eğer değerler sıralanamazsa veya çatışırsa (değer çoğulculuğu), rasyonel bir fayda-maliyet hesabı yapılamaz.
3
Diğer modellerle (Artırımcı, Sınırlı Rasyonellik) karşılaştırma yapma
Sınırlı rasyonellik (satisficing) ve artırımcı (marjinal değişim) yaklaşımlarının rasyonel modelin bu 'kapsamlılık' ve 'optimizasyon' iddiasına karşı durduğu görülür.
Rasyonel modelde amaç 'iyileştirme' değil, 'en iyiyi bulma' (maximization) olduğu için tekil bir fayda ölçütü şarttır.

Key Concept

Fayda Maksimizasyonu ve Değer Hiyerarşisi (Optimizing vs Satisficing)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question