Question

Difficulty: MediumÜniter Devlet

Üniter devlet sisteminde yasama yetkisinin tek bir merkezde toplanmış olması ve hukuk birliğinin esas alınması, yerel yönetimlerin hukuki statüsü ile kural koyma yetkileri üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır.

Buna göre, üniter bir devlette yerel yönetimlerin (mahalli idarelerin) yetki sınırları ve merkezi yönetimle olan ilişkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yerel yönetimler, merkezi yasama organı tarafından çıkarılan kanunların çizdiği sınırlar içinde kalmak koşuluyla sadece idari nitelikli düzenlemeler yapabilirler.Answer
  2. B
    Yerel yönetimler, bölgelerindeki kültürel ihtiyaçlara göre merkezi yasalardan bağımsız ve onlarla çelişen yerel kanunlar yapma yetkisine sahiptir.
  3. C
    Egemenliğin paylaşılması ilkesi gereği, yerel yönetimlerin kural koyma yetkisi anayasal olarak merkezi yasama yetkisiyle eşdeğer kabul edilir.
  4. D
    Yerel yönetimlerin kararları üzerinde merkezi yönetimin hiçbir denetim yetkisi bulunmadığı için koydukları kurallar nihai hüküm taşır.
  5. E
    Üniter devlet yapısı, hukuk birliğini korumak adına yerel yönetimlerin herhangi bir konuda düzenleyici işlem yapmasına tamamen engel teşkil eder.

Answer

Yerel yönetimlerin, merkezi yasama organının belirlediği kanuni sınırlar içerisinde sadece idari nitelikli düzenlemeler (yönetmelik, genelge vb.) yapabilmesi üniter devletin temel özelliğidir.
Üniter devlet yapısında egemenlik tek ve bölünmezdir; bu durum yasama yetkisinin de tek bir merkezde (ulusal parlamento) toplanmasını gerektirir. Yerel yönetimler egemenliğin siyasal ortakları olmadıkları için 'kanun' koyma yetkisine sahip değillerdir. Onların yetkisi, merkezi yasama organının çıkardığı kanunların uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla, o kanunların çizdiği sınırlar içinde 'idari düzenlemeler' (yönetmelik gibi) yapmaktan ibarettir.

Step-by-Step Solution

1
Üniter devletin 'yasama yetkisinin tekliği' ilkesini analiz etme
Yasama yetkisinin sadece merkezi parlamentoya ait olduğu ve bölünemeyeceği sonucuna varılır.
Üniter yapıda tek bir anayasa ve tek bir egemen güç bulunur.
2
Yerel yönetimlerin kural koyma yetkisinin kaynağını belirleme
Yerel birimlerin yetkilerinin 'asli' (anayasadan doğrudan gelen) değil, merkezi yasama tarafından verilen 'türevsel' yetkiler olduğu saptanır.
Bu birimler egemenliğin ortağı değil, kamu hizmetlerinin yürütülmesi için oluşturulmuş idari birimlerdir.
3
Hukuki işlemlerin hiyerarşisini değerlendirme
Yerel idarelerin düzenleyici işlemlerinin ancak kanunlara uygun olduğu sürece geçerli olabileceği sonucuna ulaşılır.
Hukuk birliği ilkesi, yerel kuralların merkezi kanunlarla çelişmemesini gerektirir.

Key Concept

Üniter Devlette Yasama Birliği ve İdari Düzenleme Yetkisi
Rate this question