Question

Difficulty: MediumAnayasaya Uygunluk Denetimi (Soyut ve Somut Norm Denetimi)

Anayasa’nın 152. maddesinde düzenlenen 'itiraz yolu' (somut norm denetimi), bir davaya bakmakta olan mahkemenin, o davada uygulanacak bir normun Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varması veya taraflardan birinin bu yoldaki iddiasını ciddi bulması üzerine işleyen bir denetim mekanizmasıdır. Bu denetim usulü ve süreciyle ilgili olarak aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İtiraz yoluna başvurulabilmesi için, mahkemede görülmekte olan bir davanın (derdest dava) bulunması şarttır.
  2. B
    Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden itibaren beş ay içinde kararını vermezse yerel mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır.
  3. C
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği bir red kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe, aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar itiraz başvurusunda bulunulamaz.
  4. İtiraz yolu mekanizmasını işletme yetkisi sadece davanın taraflarına tanınmış olup mahkeme hâkimi taraflardan bir iddia gelmedikçe re'sen başvuruda bulunamaz.Answer
  5. E
    İtiraz konusu yapılacak kuralın, görülmekte olan davada uygulanacak ve uyuşmazlığın çözümünde doğrudan etkili olacak bir norm olması gerekir.

Answer

İtiraz yolu mekanizmasını işletme yetkisi sadece davanın taraflarına tanınmış olup mahkeme hâkimi taraflardan bir iddia gelmedikçe re'sen başvuruda bulunamaz ifadesi yanlıştır.
İtiraz yolu (somut norm denetimi), Anayasa'nın 152. maddesi gereği hem mahkemenin kendi tespitiyle (re'sen) hem de tarafların iddiasını mahkemenin ciddi bulmasıyla işletilebilir. Dolayısıyla yetkinin 'sadece taraflara' ait olduğunu ve hâkimin kendiliğinden başvuruda bulunamayacağını savunan ifade hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 152. maddesini incele.
Mahkemelerin 'uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerini Anayasaya aykırı görmesi' durumunda re'sen başvurabileceği tespit edilir.
Somut norm denetimi yetkisinin kaynağını ve kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki usul kurallarını (süreler ve şartlar) doğrula.
5 aylık karar süresi, 10 yıllık bekleme süresi ve derdest dava şartının doğruluğu onaylanır.
İtiraz yoluyla ilgili diğer usuli bilgilerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
3
Yanlış olan yetki sınırlamasını belirle.
Hâkimin re'sen başvuru yetkisini yok sayan seçeneğin yanlış olduğu sonucuna varılır.
Anayasal kural ile seçenek arasındaki çelişkiyi netleştirmek için gereklidir.

Key Concept

İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi) Başvuru Yetkisi ve Usulü
Estimated Time:1m 30s
Rate this question