Examkin

Question

Difficulty: HardCumhurbaşkanı Seçimi, Nitelikleri ve Görev Süresi

Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı ve TBMM genel seçimlerinin normal zamanında yapılmasına 18 ay (bir yıldan fazla) kalmışken, görevdeki Cumhurbaşkanının makamı herhangi bir nedenle aniden boşalmıştır.

1982 Anayasası'nın hükümleri uyarınca, bu durumda yaşanacak seçim süreci ve görevi devralacak makamlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Genel seçimlere bir yıldan fazla süre kaldığı için yalnızca Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; yeni seçilen kişi TBMM'nin kalan görev süresini tamamlar ve bu süre anayasal iki dönem sınırının hesabında dikkate alınmaz.Answer
  2. B
    Genel seçimlere bir yıldan az veya fazla bir süre kalmasına bakılmaksızın, makamın boşaldığı günden itibaren kırk beş gün içinde meclis seçimleri ile Cumhurbaşkanı seçimi zorunlu olarak birlikte yenilenir.
  3. C
    Yeni Cumhurbaşkanı seçilerek göreve başlayana kadar geçen süreçte, devletin başı sıfatının kesintiye uğramaması adına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Cumhurbaşkanlığı makamına vekâlet eder.
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı makamına vekâlet eden kişi, yeni seçimler yapılana kadar yalnızca acil idari işlemleri yürütebilir; kanunları iade etme veya kararname çıkarma gibi anayasal yetkileri kullanamaz.
  5. E
    Boşalan makam için yapılacak seçim sonucunda göreve gelen kişi, meclis takviminden bağımsız olarak beş yıllık yeni bir görev dönemine başlar ve görev süresi dolduğunda tek başına seçime gider.

Answer

Doğru yanıt, genel seçime bir yıldan fazla süre kalması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yapılacağını, seçilen kişinin meclisin kalan süresini tamamlayacağını ve bu dönemin iki dönem kuralından sayılmayacağını belirten seçenektir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde ve genel seçime bir yıldan fazla zaman kalmışsa, TBMM seçimleri yenilenmez, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yapılır. Sistemin eş zamanlı seçim prensibinin bozulmaması için, yeni seçilen Cumhurbaşkanı mevcut meclisin seçim tarihine kadar görev yapar. Hak kaybı yaşanmaması adına, anayasa açıkça 'Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz' hükmünü getirmiştir. Doğru yanıt bu bütüncül anayasal prosedürü eksiksiz yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki kritik süre şartını analiz et.
Genel seçimlere 18 ay (bir yıldan fazla) kalmıştır.
1982 Anayasası'nda makamın boşalması halinde yapılacak işlemler, seçime kalan sürenin bir yıldan fazla veya az olmasına göre ikiye ayrılır.
2
Bir yıldan fazla süre kalması durumunda geçerli olan anayasal kuralı belirle.
Anayasa'nın 106. maddesine göre: 'Genel seçime bir yıldan fazla kalmışsa, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.'
Seçimlerin eş zamanlı yenilenmesi (birlikte yapılma) istisnası sadece bir yıl veya daha az süre kaldığında işletilir.
3
Yeni seçilen Cumhurbaşkanının görev süresinin nasıl hesaplanacağını tespit et.
Seçilen Cumhurbaşkanı mevcut TBMM'nin seçim tarihine kadar görevine devam eder. Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre, anayasadaki 'en fazla iki defa seçilebilir' kuralının hesabında bir dönemden sayılmaz.
Seçimlerin senkronizasyonunun (5 yılda bir aynı gün) bozulmaması için ara dönemde gelen kişi eksik süreyi tamamlar ve bu durum adayın aleyhine (bir tam dönemmiş gibi) yorumlanamaz.
4
Vekâlet müessesesine dair kuralları teyit et.
Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve yetkileri tam olarak kullanır.
Parlamenter sistemdeki TBMM Başkanı vekâleti ve kısıtlı yetki modeli 2017'de kaldırılmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Seçim Usulleri (2017 Değişiklikleri)
Rate this question

Topics

Cumhurbaşkanı Seçimi, Nitelikleri ve Görev Süresi

More questions from this topic