Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Çevre Hukuku ve Anayasa'da Çevre

Türkiye'de çevre hakkının anayasal temelleri ve 1982 Anayasası'nın 56. maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, bu hakkın hukuki niteliği ve kapsamına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek; madde metninde açıkça hem devletin hem de vatandaşların ortak ödevi olarak tanımlanmıştır.
  2. B
    Çevre hakkı, Anayasa'nın 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde düzenlendiği için devletin bu alanda sadece müdahale etmeme değil, aynı zamanda çevreyi iyileştirme yönünde pozitif edim yükümlülüğü bulunur.
  3. C
    Devlet, çevre sağlığını koruma görevini yerine getirirken kamu ve özel kesimdeki sağlık ve dinlenme kuruluşlarını planlama ve denetleme yetkisine sahiptir.
  4. Çevre hakkı, 1982 Anayasası'nda 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) kategorisinde düzenlendiği için, bu hakka yönelik korumanın temel amacı idarenin bireysel özgürlük alanına müdahalesini engellemekle sınırlıdır.Answer
  5. E
    2872 sayılı Çevre Kanunu, Anayasa'nın 56. maddesindeki genel çerçeveyi somutlaştırarak 'kirleten öder' ve 'katılım' gibi temel ilkeleri çevre yönetimine dahil eden temel yasal dayanaktır.

Answer

Çevre hakkının 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (negatif statü hakları) arasında yer aldığını ve devletin rolünün sadece müdahale etmemekle sınırlı olduğunu savunan ifade hatalıdır.
Çevre hakkı, 1982 Anayasası'nda 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (negatif statü hakları) arasında değil, 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' (pozitif statü hakları) arasında yer almaktadır. Negatif statü haklarında devletin görevi bireyin alanına müdahale etmemekken, çevre hakkı gibi sosyal haklarda devletin çevreyi geliştirme, kirliliği önleme ve sağlık hizmetlerini planlama gibi aktif edimlerde bulunma zorunluluğu vardır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal sınıflandırmanın kontrol edilmesi
Çevre hakkı, 1982 Anayasası'nın 56. maddesinde 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' (III. Bölüm) başlığı altında düzenlenmiştir.
Bir hakkın anayasadaki yeri, devletin o hakka karşı sorumluluğunun niteliğini (pozitif veya negatif statü) belirler.
2
Hakkın hukuki niteliğinin analiz edilmesi
Sosyal haklar 'istem hakları'dır; yani bireyin devletten aktif bir hizmet veya koruma talep etmesine olanak tanır.
Negatif statü hakları (kişi hakları) devletin müdahale etmemesini gerektirirken, sosyal haklar devletin planlama, denetim ve iyileştirme yapmasını gerektirir.
3
Ödev öznelerinin doğrulanması
Anayasa'nın 56. maddesi çevreyi koruma görevini hem 'Devlet' hem de 'Vatandaşlar' için bir ödev olarak tanımlamıştır.
Bu paylaşım, çevrenin sadece bir hak değil, aynı zamanda ortak bir sorumluluk alanı olduğunu gösterir.

Key Concept

Çevre Hakkının Sosyal Hak Niteliği ve Anayasal Ödev Paylaşımı

Practice More

Çevre hakkının sosyal bir hak olmasının idari yargıdaki 'iptal davası açma ehliyeti' (menfaat ilişkisi) üzerindeki genişletici etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Çevre Hukuku ve Anayasa'da Çevre