Question

Difficulty: HardParti Sistemleri

Bir siyasal sistemde; merkezde konumlanan hükümetin hem sağında hem de solunda yer alan sistem karşıtı (anti-sistem) partilerin varlığı nedeniyle 'çift yönlü muhalefet' olgusunun yaşandığı, partiler arası ideolojik mesafenin çok geniş olduğu ve siyasal rekabetin merkezden uçlara doğru (merkezden kaçan) bir eğilim sergilediği gözlemlenmektedir.

Giovanni Sartori’nin parti sistemleri tipolojisi ve Maurice Duverger’nin seçim sistemleri ile parti sistemleri arasındaki ilişkiye dair kuramsal yaklaşımları dikkate alındığında, bu tabloya ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Sistem 'aşırı (kutupsal) çoğulculuk' özelliği göstermektedir ve Duverger'nin yasaları uyarınca nispi temsil sisteminin bu tür bir çok partili yapının oluşmasına ve korunmasına uygun bir zemin hazırladığı söylenebilir.Answer
  2. B
    Bu yapı 'ılımlı çoğulculuk' örneğidir ve dar bölge çoğunluk sisteminin uygulanması sonucu partilerin merkeze yönelen bir rekabet stratejisi izlemesinin doğal bir sonucudur.
  3. C
    İdeolojik kutuplaşmanın varlığı, sistemin aslında 'iki partili sistem' olduğunu ve iki turlu çoğunluk sisteminin yarattığı psikolojik etkinin bir sonucu olarak partilerin uçlara kaydığını kanıtlamaktadır.
  4. D
    Söz konusu durum 'hakim parti sistemi' olarak nitelendirilir; muhalefetin sistem karşıtı karakteri, tek turlu çoğunluk sisteminin muhalif partileri birleşmeye zorlayan mekanik etkisinin başarısız olduğunu gösterir.
  5. E
    Sistem karşıtı partilerin varlığı, ülkenin 'totaliter tek parti sistemi'ne doğru evrildiğini ve nispi temsilin partileri merkeze çekme işlevini yerine getiremediğini ortaya koymaktadır.

Answer

Söz konusu sistem Sartori'nin 'aşırı (kutupsal) çoğulculuk' tanımına uymaktadır ve bu yapı genellikle Duverger'nin belirttiği üzere nispi temsil sistemiyle desteklenmektedir.
Soru kökünde verilen 'çift yönlü muhalefet' (hükümetin hem sağından hem solundan sistem karşıtı eleştiriler alması), geniş ideolojik mesafe ve 'merkezden kaçan rekabet' (centrifugal competition) kavramları Giovanni Sartori tarafından 'Aşırı Çoğulculuk' (Polarized Pluralism) sistemini tanımlamak için kullanılır. Maurice Duverger ise 'Siyasi Partiler' adlı eserinde, nispi temsil sisteminin çok partili bir siyasal hayatın sürmesine olanak tanıyan en önemli kurumsal faktör olduğunu (Duverger Yasası) ileri sürmüştür. Bu iki kuramsal yaklaşımı birleştiren seçenek, sistemin aşırı çoğulcu olduğunu ve nispi temsil ile uyumlu olduğunu doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki anahtar kavramları (çift yönlü muhalefet, ideolojik mesafe, merkezden kaçan rekabet, anti-sistem partiler) analiz et.
Bu özelliklerin tamamı Giovanni Sartori'nin 'Aşırı (Kutupsal) Çoğulculuk' (Polarized Pluralism) tipolojisine işaret etmektedir.
Sartori tipolojisinde partilerin sayısı kadar aralarındaki ideolojik mesafe de belirleyicidir.
2
Söz konusu parti sisteminin oluşumundaki kuramsal temelleri Duverger'nin yasalarıyla ilişkilendir.
Duverger'nin sosyolojik yasasına göre nispi temsil sistemi, çok partili sistemlerin oluşumu ve korunması üzerinde etkili olan temel kurumsal değişkendir.
Nispi temsil, küçük ve sistem karşıtı partilerin meclise girmesini kolaylaştırarak ideolojik yelpazenin genişlemesine izin verir.
3
Seçenekler arasında hem Sartori'nin tipolojisini hem de Duverger'nin seçim sistemi analizini doğru birleştiren yargıyı tespit et.
Aşırı çoğulculuk ile nispi temsil arasındaki ilişkiyi kuran değerlendirme doğru kabul edilir.
Kuramsal bütünlük ve soru kökündeki verilerle tam örtüşme sağlanır.

Key Concept

Sartori'nin Aşırı Çoğulculuk Teorisi ve Duverger Yasaları

Practice More

Sartori'nin parti sistemleri sınıflandırmasında kullandığı 'parti sayısı' ve 'ideolojik kutuplaşma' değişkenlerini içeren diğer kategorileri inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question