Question

Difficulty: MediumBaşkanlık Sistemi

Hükümet sistemleri tasnifinde başkanlık sistemini diğer demokratik sistemlerden ayıran temel özelliklerden biri yürütme erkinin 'tekçi' (monist) karakteridir. Bu doğrultuda, başkanlık sisteminde yürütme organının yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yürütme organı, devlet başkanı ve başbakanın yetkileri paylaştığı düalist (iki başlı) bir yapı sergiler.
  2. B
    Bakanlar, yasama organının güvenine dayanır ve meclisin güvensizlik oyu ile görevden alınabilirler.
  3. Yürütme yetkisi bizzat başkanın şahsında toplanır; bakanlar ise başkanın hiyerarşik yetkisi altındaki yardımcıları olup meclise karşı sorumlu değildir.Answer
  4. D
    Yasama ve yürütme organları, karşılıklı olarak birbirinin hukuki varlığına son verme (fesih ve düşürme) yetkisine sahiptir.
  5. E
    Yürütme organının kararlarının geçerli olabilmesi için Bakanlar Kurulu'nun salt çoğunluğunun onayı anayasal bir zorunluluktur.

Answer

Yürütme yetkisi bizzat başkanın şahsında toplanır; bakanlar ise başkanın hiyerarşik yetkisi altındaki yardımcıları olup meclise karşı sorumlu değildir.
Başkanlık sisteminde yürütme organı monist (tekçi) bir yapıdadır. Bu yapıda tüm yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkanın elindedir. Bakanlar, bir 'kurul' (kabine) olarak bağımsız bir anayasal otorite teşkil etmezler; başkanın hiyerarşik emri altında çalışan, onun politikalarını uygulayan sekreterler konumundadırlar. Dolayısıyla yasama organına karşı siyasi bir sorumlulukları yoktur ve sadece başkana karşı sorumludurlar.

Step-by-Step Solution

1
Başkanlık sisteminin yürütme yapısını analiz etme
Yürütme organının 'tekçi' (monist) olduğu ve yetkinin sadece halk tarafından seçilen başkanda toplandığı belirlenir.
Sistemin temel ayrım noktası, parlamenter sistemdeki gibi iki başlı (cumhurbaşkanı-başbakan) değil, tek başlı olmasıdır.
2
Bakanların (sekreterlerin) statüsünü değerlendirme
Bakanların birer 'karar organı' değil, başkana bağlı 'yardımcı unsurlar' olduğu saptanır.
Sert kuvvetler ayrılığı uyarınca bakanlar meclise karşı değil, sadece kendilerini atayan başkana karşı sorumludur.

Key Concept

Yürütmenin Tekliği (Monist Yapı)

Hints

1
Başkanlık sisteminde 'başbakanlık' makamının olup olmadığını düşünün.
2
Bakanların meclis tarafından görevden alınıp alınamadığını (güvensizlik oyu) hatırlayın.

Practice More

Başkanlık sistemindeki 'fren ve denge' (checks and balances) mekanizmalarının parlamenter sistemdeki mekanizmalardan farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question