Examkin

Question

Difficulty: Hardİktidar Kavramı ve Kaynakları

Max Weber'in otorite tipolojisinde "yasal-rasyonel otorite", modern devletin ve bürokratik yapının temel dayanağını oluşturur. Bu otorite türünde yönetilenler, bir kişiye onun şahsi niteliklerinden veya geleneksel konumundan dolayı değil, o kişinin hukuk kuralları çerçevesinde işgal ettiği makama ve bu makamı düzenleyen kurallara itaat ederler. Buna göre, yasal-rasyonel otoriteyi geleneksel ve karizmatik otorite türlerinden ayıran temel yapısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İktidarın kullanımının kurumsallaşması ve itaatin makamı temsil eden "gayrişahsi" kurallara yönelmesiAnswer
  2. B
    Siyasal meşruiyetin sadece yazılı anayasal metinlere uygunluk (yasallık) üzerinden sağlanması
  3. C
    İktidar sahibinin emirlerinin toplumsal rıza yerine sadece bürokratik hiyerarşiye dayanması
  4. D
    Otoritenin sürekliliğinin sağlanması için iktidarın zorlayıcı fiziksel güç araçlarıyla tahkim edilmesi
  5. E
    Geleneksel değerlerin rasyonel bir temelde yeniden yorumlanarak iktidarın kaynağı haline getirilmesi

Answer

İktidarın kullanımının kurumsallaşması ve itaatin makamı temsil eden gayrişahsi kurallara yönelmesi
Yasal-rasyonel otoritede itaat, yöneticinin şahsına değil, hukuken belirlenmiş olan makama ve bu makamı düzenleyen gayrişahsi kurallara yöneliktir. Bu durum, iktidarın kişisellikten kurtulup kurumsallaşmasını sağlayarak modern bürokratik devletin temelini oluşturur. Geleneksel ve karizmatik türlerde ise itaat doğrudan kişinin kutsallığına veya üstün niteliklerine dayandığı için şahsi bir nitelik taşır.

Step-by-Step Solution

1
Max Weber'in otorite tipolojisindeki (geleneksel, karizmatik, yasal-rasyonel) farkları belirle.
Geleneksel ve karizmatik otoritenin "şahsi" (kişisel) bağlılığa dayandığı görülür.
Otoritenin kime veya neye yönelik olduğunu anlamak için ayrım kriterini belirlemek gerekir.
2
Yasal-rasyonel otoritenin modern devlet yapısındaki rolünü analiz et.
Modern bürokraside itaatin makamı işgal eden kişinin şahsına değil, makamın kendisine yöneldiği sonucuna ulaşılır.
Yasal-rasyonel yapıda kurallar kişilerden bağımsız ve gayrişahsi (impersonal) bir nitelik taşır.
3
Makam ile kişiliğin ayrılması (kurumsallaşma) kavramını yapısal bir özellik olarak değerlendir.
Bu ayrımın, iktidarın keyfiyetten kurtulup kurumsal bir süreklilik kazanmasını sağladığı saptanır.
Geleneksel ve karizmatik otoritelerde yönetici değiştiğinde sistem kriz yaşarken, yasal-rasyonel yapıda makam ve kurallar baki kalır.

Key Concept

Gayrişahsilik ve Kurumsallaşma
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

İktidar Kavramı ve Kaynakları

More questions from this topic