Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Seçmen Davranışı ve Siyasal Katılma

Türkiye'de seçmen davranışını açıklayan kuramsal yaklaşımlar (Sosyolojik, Psikolojik ve Rasyonel Tercih) ve Türk siyasal tarihindeki dönüm noktaları dikkate alındığında; 2001 ekonomik krizi gölgesinde gidilen 2002 Genel Seçimleri'nde seçmenlerin mevcut tüm koalisyon ortaklarını parlamento dışı bırakarak yeni bir partiyi tek başına iktidara taşıması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    2002 seçimleri, 'Beyaz İhtilal' (1950) ile başlayan sürecin aksine, seçmenlerin rasyonel tercihlerinden ziyade sistem dışı bir müdahale ile gerçekleşen devrimsel bir iktidar değişimini ifade eder.
  2. Ekonomik kriz sonrası seçmenlerin mevcut iktidar partilerini baraj altında bırakması, rasyonel tercih modelindeki 'retrospektif (geçmişe dönük) oy verme' davranışının uzun vadeli sosyolojik sadakatlerin önüne geçebildiğini kanıtlar.Answer
  3. C
    Şerif Mardin'in merkez-çevre kuramı uyarınca 2002 seçimleri, devlet bürokrasisinin (merkez) taşra değerlerini (çevre) tamamen asimile ederek kontrol altına aldığı rasyonel bir siyasal mühendislik çalışmasıdır.
  4. D
    Seçmenlerin bu seçimdeki rasyonel yönelimi, d'Hondt sisteminin uygulanması sayesinde tüm siyasal partilerin oy oranları ölçüsünde mecliste temsil edilmesini sağlayarak temsilde adaleti en üst seviyeye taşımıştır.
  5. E
    Türk siyasal kültüründeki 'tebaa' özelliği nedeniyle seçmenler, rasyonel bir değerlendirme yapmaksızın sadece karizmatik liderliğe sorgusuz itaat ederek geleneksel bir oy kullanma biçimi sergilemişlerdir.

Answer

Ekonomik kriz sonrası seçmenlerin mevcut iktidar partilerini baraj altında bırakması, rasyonel tercih modelindeki 'retrospektif (geçmişe dönük) oy verme' davranışının uzun vadeli sosyolojik sadakatlerin önüne geçebildiğini gösteren seçenektir.
Doğru seçenek, rasyonel tercih yaklaşımının en önemli bileşenlerinden biri olan 'retrospektif oy verme' kuramına dayanmaktadır. 2002 seçimleri, Türk siyasal hayatında seçmen oynaklığının (volatility) zirve yaptığı, seçmenlerin ideolojik veya kimliksel sadakatlerini bir kenara bırakarak ekonomik krizin sorumlularını cezalandırdığı rasyonel bir tepki sürecidir. Bu durum, seçmenin sadece geleceğe yönelik vaatlere (prospektif) değil, hükümetin geçmiş performansına göre rasyonel hesap yapabildiğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Seçmen davranışı modellerini hatırla.
Sosyolojik (Columbia), Psikolojik (Michigan) ve Rasyonel Tercih (Downs) modelleri temel kuramlardır.
Soruda istenen çıkarımı yapabilmek için kuramsal çerçeveyi kurmak gerekir.
2
2002 seçimlerinin tarihsel arka planını analiz et.
2001 ekonomik krizi ve koalisyon hükümetine duyulan derin hoşnutsuzluk temel dinamiktir.
Vakayı kuramsal verilerle eşleştirmek için bağlamı anlamak şarttır.
3
Rasyonel Tercih Modeli'ni 2002 vakasına uygula.
Seçmenlerin ekonomik performansı (kriz) baz alarak mevcut partileri 'cezalandırması', retrospektif (geçmişe dönük) oy vermedir.
Neden tüm partilerin baraj altında kaldığını açıklayan en güçlü rasyonel argümandır.
4
Çeldiricileri ele.
Siyasal kültür (tebaa), seçim sistemi teknikleri (d'Hondt) veya yanlış tarihsel benzetmeler (Beyaz İhtilal hatası) ana sebebi açıklamaz.
En isabetli çıkarımı bulmak için diğer kuramsal yanlışları ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Retrospektif (Geçmişe Dönük) Oy Verme ve Seçmen Oynaklığı
Rate this question

Topics

Türkiye'de Seçmen Davranışı ve Siyasal Katılma

More questions from this topic