Examkin

Question

Difficulty: Hardİkinci TBMM Dönemi ve Cumhuriyet'in İlanı

İkinci TBMM döneminde, İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası üzerine yeni hükümetin kurulamamasıyla ortaya çıkan ve tarihe 'Ekim Bunalımı' (Güz Bunalımı) olarak geçen siyasi kriz, anayasal sistemdeki yapısal bir sorundan kaynaklanmıştır. Bu sorunun aşılması ve devletin yönetim şeklinin netleştirilmesi amacıyla 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edilmiştir.

Buna göre, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yürütme erkinin oluşturulma usulünde aşağıdakilerden hangisine geçilerek söz konusu siyasi kriz kalıcı olarak çözüme kavuşturulmuştur?

  1. A
    1921 Anayasası'nın tamamen yürürlükten kaldırılarak, yürütme organının görev ve yetkilerinin detaylıca düzenlendiği 1924 Anayasası'nın ivedilikle kabul edilmesine
  2. B
    Birinci TBMM'nin savaş dönemi şartlarında uyguladığı güçler birliği ilkesinin terk edilerek, yasama ve yürütme erklerinin kesin çizgilerle ayrıldığı başkanlık sistemine
  3. Bakanların meclis genel kurulunda tek tek oylanarak seçildiği meclis hükümeti sisteminden, Cumhurbaşkanınca atanan başbakanın bakanları seçip topluca meclisin güvenoyuna sunduğu kabine sistemineAnswer
  4. D
    İcra Vekilleri Heyeti'nin doğrudan TBMM Başkanı tarafından kurulması kuralı esnetilerek, bakanların meclis dışındaki teknokratlar arasından atanabilmesine
  5. E
    Birinci TBMM'nin kurucu meclis vasfıyla üstlendiği olağanüstü yürütme yetkilerinin, devlet başkanlığı makamını temsil eden Halifelik makamına devredilmesine

Answer

Ekim Bunalımı'nı çözen temel adım, meclis hükümeti sisteminden vazgeçilerek kabine sistemine geçilmesidir.
Cumhuriyet'in ilan edilmesinin en önemli idari ve anayasal sonuçlarından biri, hükümet kurma krizlerine (Ekim Bunalımı) yol açan 'Meclis Hükümeti' sisteminin terk edilerek 'Kabine Sistemi'ne geçilmesidir. Meclis hükümeti sisteminde meclis, bakanları tek tek oylayarak seçtiği için hizipleşmeler durumunda hükümet kurulamıyordu. Kabine sisteminde ise Cumhurbaşkanı bir başbakan atar, başbakan da bakanları belirleyerek listeyi meclisin toplu güvenoyuna sunar. Bu yapısal değişim yürütme erkinin hızlıca oluşturulmasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Ekim Bunalımı'nın (Güz Bunalımı) idari/yapısal nedenini tespit et.
Meclis Hükümeti sisteminde bakanların meclis içinden tek tek oylanarak seçilmesinin yarattığı uzlaşmazlık ve tıkanıklık.
Sorunun kök nedenini anlamadan getirilen idari çözümü kavramak mümkün değildir.
2
29 Ekim 1923'te yapılan anayasal değişikliğin yürütme erkine etkisini incele.
Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmuş ve hükümet kurma görevi Cumhurbaşkanı tarafından atanacak bir Başbakana verilmiştir.
Hükümet krizinin hukuki olarak nasıl aşıldığının tespit edilmesi.
3
Bu yeni hükümet kurma usulünün kavramsal karşılığını belirle.
Başbakanın bakanları seçerek takım halinde meclisin güvenoyuna sunduğu bu model 'Kabine Sistemi'dir.
KPSS formatında yapısal ve idari terimlerin doğru eşleştirilmesi gerekir.

Key Concept

Meclis Hükümeti Sisteminden Kabine Sistemine Geçiş
Rate this question

Topics

İkinci TBMM Dönemi ve Cumhuriyet'in İlanı

More questions from this topic