Question

Difficulty: MediumBaşkanlık Sistemi

Hükümet sistemleri literatüründe 'sert kuvvetler ayrılığı' ve 'yürütmenin tekliği' (monist yapı) ilkeleri üzerine inşa edilen başkanlık sisteminde, yürütme organının iç yapısı ve yasama organı ile olan hukuksal ilişkileri bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yürütme erki monist bir yapıdadır; devlet başkanlığı ve hükümet başkanlığı yetkileri aynı kişide toplanmıştır.
  2. B
    Yasama ve yürütme organlarında görev alacak personelin aynı kişilerden oluşması 'üyeliklerin bağdaşmazlığı' ilkesi gereği yasaktır.
  3. C
    Başkan, yasama organının güvenine dayanmaz ve yasama organı tarafından siyasi nedenlerle (güvensizlik oyu ile) görevden uzaklaştırılamaz.
  4. Bakanlar kurulu (kabine), sistemin asli bir unsuru olup yasama organına karşı ortak siyasi sorumluluğu olan kolektif bir karar organıdır.Answer
  5. E
    Başkanın ve yasama organı üyelerinin görev süreleri anayasa ile sabitlenmiş olup kural olarak erkler birbirinin hukuksal varlığına son veremezler.

Answer

Bakanlar kurulunun kolektif bir sorumluluğu olan ve yasamaya karşı sorumlu bir karar organı olduğu yönündeki ifade yanlıştır.
Başkanlık sisteminde yürütme organı 'tekçi' (monist) bir yapıdadır. Bu yapıda bütün yürütme yetkisi halk tarafından seçilen başkanda toplanmıştır. Bakanlar, parlamenter sistemdeki gibi yasama organına karşı 'ortak (kolektif) sorumluluğu' olan bir kurul (kabine) oluşturmazlar. Aksine, bakanlar başkan tarafından serbestçe atanan ve görevden alınan, sadece başkana karşı sorumlu olan birer 'sekreter' veya 'yardımcı' statüsündedirler. Dolayısıyla, bakanlar kurulunun yasama organına karşı siyasi sorumluluğu olan bir karar organı olduğu ifadesi sistemin doğasına aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yürütmenin monist (tekçi) yapısını analiz etme
Yürütme yetkisinin sadece halk tarafından seçilen başkanda olduğu, bakanların ise başkanın hiyerarşik altı olduğu sonucuna varılır.
Başkanlık sisteminde yürütme erki bölünmez bir bütündür.
2
Kuvvetler ayrılığının sertlik derecesini değerlendirme
Yasama ve yürütmenin birbirinden tamamen bağımsız olduğu, güvensizlik oyu ve fesih gibi karşılıklı etkileşim araçlarının bulunmadığı görülür.
Sert kuvvetler ayrılığı, organların birbirinin varlığına son verememesini gerektirir.
3
Bakanların hukuki statüsünü belirleme
Bakanların meclise değil, yalnızca başkana karşı sorumlu oldukları ve kolektif bir 'kabine dayanışması'na sahip olmadıkları tespit edilir.
Başkanlık sisteminde bakanlar, başkanın siyasi yardımcıları (sekreterleri) konumundadır.

Key Concept

Başkanlık Sisteminde Yürütmenin Monist Yapısı ve Siyasi Sorumsuzluk

Practice More

Parlamenter sistem ile başkanlık sistemi arasındaki 'yürütmenin yapısı' farkını pekiştirmek için monist ve düalist yürütme kavramlarını karşılaştıran sorular çözülebilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question