Auguste Comte’un pozitivist sisteminde bilimlerin hiyerarşik sıralaması (Matematik, Astronomi, Fizik, Kimya, Biyoloji ve Sosyoloji), sadece bir takvimsel önceliği değil, aynı zamanda her bir bilim dalının "pozitif" evreye geçişindeki yöntemsel bağımlılık ve karmaşıklık derecesini ifade eder. Buna göre, sosyolojinin hiyerarşinin en tepesinde "en karmaşık" ve "en az genel" bilim olarak tanımlanması, Üç Hal Yasası ile birlikte düşünüldüğünde aşağıdaki sonuçlardan hangisini zorunlu kılar?
- Sosyolojinin pozitif bir disiplin haline gelmesi, kendisinden önce gelen tüm temel bilimlerin pozitif karakter kazanmasını ön şart olarak kabul eder; bu durum toplumsal dinamiğin, zihinsel evrimin en son halkası olduğunu teyit eder.Answer
- BToplumsal düzenin (statik) tesisi için mekanik dayanışmadan organik dayanışmaya geçiş, bilimlerin hiyerarşik sıralamasından bağımsız bir yapısal zorunluluk ve kolektif bilinç değişimidir.
- CToplumsal yapının maddi temelleri ve üretim ilişkileri (altyapı), düşünsel süreçlerin pozitif karakter kazanmasını engelleyen temel çatışma unsuru olarak hiyerarşinin işleyişini belirler.
- DBilimler hiyerarşisinde en genel olan matematik, toplumsal statik yasalarının içeriğini doğrudan belirleyerek sosyolojinin pozitif evredeki özerkliğini ortadan kaldırır.
- EMetafizik evre, toplumsal dinamik açısından bir gerileme dönemidir ve pozitif evrenin kurulabilmesi için bu evrenin kurumsal mirasının hiyerarşiden tamamen tasfiyesi gerekir.
Answer
Sosyolojinin pozitifleşmesinin kendisinden önceki bilimlerin gelişimine bağlı olduğu ve bunun zihinsel evrimin son aşaması sayıldığı seçenek doğrudur.
Auguste Comte’a göre bilimler, nesnelerinin karmaşıklığına ve birbirlerine olan bağımlılıklarına göre sıralanır. Matematik en basit ve en genel olduğu için ilk pozitifleşen bilimdir. Sosyoloji (Sosyal Fizik) ise en karmaşık ve diğer tüm temel bilimlerin (astronomi, fizik, kimya, biyoloji) verilerine bağımlı olduğu için pozitif evreye en son giren bilimdir. Bu durum, insan zihninin evrimini anlatan 'Üç Hal Yasası'nın nihai hedefinin toplumsal olayların bilimsel açıklanması olduğunu ve bu 'ilerlemenin' (dinamik) ancak diğer bilimsel temeller kurulduktan sonra tamamlanabileceğini zorunlu kılar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bağımlılık ve Karmaşıklık İlkesi (Principle of Dependence and Complexity)
Practice More
Comte'un 'Toplumsal Statik' unsurları olan aile, dil ve din kavramlarının 'Düzen' (Order) ile olan ilişkisini inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s