Examkin

Question

Difficulty: Hard1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

18761876 tarihli Kanun-i Esasi'de 19091909 yılında yapılan kapsamlı değişikliklerle birlikte, yürütme organının (Heyet-i Vükela) yasama organına (Meclis-i Mebusan) karşı siyasi sorumluluğu esası benimsenmiştir. Bu doğrultuda, anayasanın 3535. maddesinde düzenlenen 'hükümet ile Meclis arasındaki uyuşmazlık (ihtilaf) prosedürü'ne göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis tarafından düşürülen kabinenin yerine gelen yeni kabine de eski görüşte ısrar eder ve Meclis bu ısrarı ikinci kez reddederse, Padişah ya Meclis'in kararına uymak ya da Heyet-i Ayan'ın onayını alarak Meclis-i Mebusan'ı feshetmek zorundadır.Answer
  2. B
    Meclis ile hükümet arasında görüş ayrılığı çıktığında son karar mercii Padişah'tır ve Padişah'ın kararı Meclis için nihai bağlayıcılığa sahiptir; Meclis'in kararında ısrar etme yetkisi bulunmamaktadır.
  3. C
    Hükümetin Meclis'ten güvenoyu alamaması durumunda Padişah, herhangi bir kurumun görüşüne başvurmadan Meclis'i feshederek seçimleri yenileme yetkisini tek başına kullanır.
  4. D
    Meclis'in bir hükümeti siyaseten düşürebilmesi için üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla karar alması ve bu kararın Padişah tarafından onaylanması şart koşulmuştur.
  5. E
    Uyuşmazlık durumunda Heyet-i Vükela'nın sorumluluğu Padişah'a karşı devam ettiği için, Meclis'in hükümete verdiği güvensizlik oyu sadece tavsiye niteliği taşımaktadır.

Answer

Uyuşmazlığın devamı halinde Padişah'ın ya Meclis kararına uyması ya da Heyet-i Ayan'ın onayıyla fesihe gitmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru olan ifade, parlamenter sistemin uyuşmazlık çözüm mekanizmasını tam olarak tanımlamaktadır. 19091909 yılında değiştirilen 3535. maddeye göre; hükümet Meclis'ten güvensizlik oyu alırsa istifa eder. Yerine gelen yeni hükümet eski hükümetin görüşünde ısrar eder ve Meclis bunu tekrar reddederse, Padişah iki yoldan birini seçmek zorundadır: Ya Meclis'in görüşünü kabul ederek kabineyi değiştirir ya da Heyet-i Ayan'ın (Senato) rızasını alarak Meclis'i feshedip seçimlere gider. Bu, yürütmenin yasama karşısında mutlak hakimiyetinin sona erdiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi'nin 19091909 öncesi ve sonrası 'sorumluluk' yapısını analiz et.
18761876'da kabine Padişah'a sorumluyken, 19091909'da Meclis'e sorumlu hale gelmiştir.
Siyasi sorumluluğun kime ait olduğu, uyuşmazlık çözüm mekanizmasını belirleyen temel unsurdur.
2
3535. maddedeki uyuşmazlık (ihtilaf) prosedürünü incele.
Meclis kabineyi reddederse yeni kabine kurulur; yeni kabine de eskide ısrar ederse kriz doğar.
Parlamenter sistemlerde yasama ve yürütme arasındaki kilitlenmelerin nasıl çözüleceği anayasal kurallara bağlanır.
3
Kriz durumunda Padişah'ın yetki sınırlarını kontrol et.
Padişah ya Meclis'in isteğini yerine getirir (kabineyi değiştirir) ya da Heyet-i Ayan'ın muvafakatiyle Meclis'i fesheder.
Padişah'ın mutlak fesih yetkisinin Heyet-i Ayan (Senato) onayı ile sınırlandırılması, 19091909 değişikliklerinin en karakteristik özelliğidir.

Key Concept

Hükümetin Meclis'e Sorumluluğu ve Fesih Yetkisinin Sınırlandırılması

Practice More

19091909 değişiklikleri ile Padişah'ın yasama üzerindeki bir diğer kısıtlaması olan 'kanunları veto etme' yetkisinin mutlaklıktan geciktirici vetoya dönüşümünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

More questions from this topic