1982 Anayasası'nın 2. maddesinde düzenlenen Cumhuriyetin temel niteliklerinden biri olan "insan haklarına saygılı devlet" ilkesi, 1961 Anayasası'ndaki "insan haklarına dayalı devlet" ibaresinden bilinçli bir terminolojik sapmayı ifade etmektedir.
Buna göre, 1982 Anayasası'ndaki bu kavram değişikliğinin hukuk doktrinindeki temel gerekçesi ve birey-devlet ilişkisine yansıyan hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde tanımlanmıştır?
- 1961 Anayasası'ndaki hakları devletin meşruiyet kaynağı ve temeli yapan sübjektif yaklaşım yerine, hakları devlet otoritesi karşısında riayet edilmesi gereken bir sınır olarak kabul eden daha objektif ve otorite-hürriyet dengesini gözeten bir anlayışın benimsenmesi.Answer
- B1961 Anayasası'ndaki "dayalı" ifadesinin sadece klasik hakları kapsamasına karşılık, "saygılı" ifadesiyle sosyal ve ekonomik hakların devletin birincil ödevi haline getirilerek anayasal güvencenin genişletilmesi.
- CDevletin temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunma yetkisinin mutlaklaştırılması amacıyla, hakların devletin kuruluş felsefesinden tamamen çıkarılarak sadece yasal birer düzenleme haline getirilmesi.
- D1961 Anayasası'ndaki anlayışın birey odaklı radikal liberal yapısının, 1982 Anayasası ile devletin toplum huzuru ve milli dayanışma gereklerine uygun olarak hakları tamamen görmezden gelebileceği bir yapıya dönüştürülmesi.
- Eİnsan haklarının ancak devletin bekası ve kamu düzeniyle çatışmadığı sürece korunabileceğini belirten ve yürütme organına hakları askıya alma konusunda sınırsız yetki tanıyan yeni bir hukuk devleti modeline geçilmesi.
Answer
1982 Anayasası'ndaki 'saygılı' ifadesi, hakları devletin kaynağı (temeli) olmaktan çıkarıp, devletin riayet etmesi gereken bir sınır olarak gören yaklaşımı yansıtan seçenekte doğru tanımlanmıştır.
Doğru yanıt, 1961 Anayasası'ndaki hakları devletin temeli yapan anlayış ile 1982 Anayasası'ndaki hakları devlet için bir sınır olarak gören anlayış arasındaki farkı açıklayan ifadedir. 'Dayalı' ifadesi hakları devletin varlık sebebi yaparken, 'saygılı' ifadesi devletin varlığını önceler ancak bu varlığın insan hakları sınırına çarptığını kabul eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1961 (Dayalı) vs 1982 (Saygılı) Ayrımı