Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Demografik Yapısı ve Nüfus Politikaları

Türkiye'de 1923−19651923-1965 yılları arasında "nüfusun niceliksel artışı" devletin temel gücü ve kalkınma aracı olarak görülürken, 19631963 yılında başlayan Planlı Kalkınma dönemiyle birlikte bu yaklaşım radikal bir değişikliğe uğramıştır. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963−19671963-1967) ve ardından gelen 19651965 tarihli 557557 sayılı Nüfus Planlaması Kanunu ile somutlaşan bu paradigma değişiminin temel sosyolojik ve rasyonel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hızlı nüfus artışının, sınırlı kamu kaynaklarının üretken yatırımlardan ziyade "demografik yatırımlara" (eğitim, sağlık vb.) kaymasına neden olarak ekonomik kalkınma hızını yavaşlatmasıAnswer
  2. B
    Cumhuriyet'in ilk yıllarında salgın hastalıklar ve savaşlar nedeniyle azalan nüfusun 19601960’lı yıllarda devletin hedeflediği "optimum" doygunluk seviyesine ulaşmış olması
  3. C
    Kırdan kente göçün hızlanmasıyla birlikte sanayideki işgücü talebinin mevcut nüfus artış hızının çok üzerine çıkması sonucu oluşan işgücü açığı
  4. D
    NATO ve Avrupa Konseyi üyeliği sonrasında Türk savunma stratejisinin "insan gücü" odaklı yapıdan tamamen vazgeçerek sadece teknolojik savunmaya odaklanması
  5. E
    19601960 sonrasında hazırlanan yeni Anayasa ile bireysel özgürlüklerin kısıtlanarak devletin aile planlamasını zorunlu bir vatandaşlık görevi haline getirmesi

Answer

Hızlı nüfus artışının, kamu kaynaklarının üretken yatırımlardan ziyade eğitim ve sağlık gibi "demografik yatırımlara" kaymasına yol açarak kalkınmayı yavaşlatması gerekçesiyle politika değişikliğine gidilmiştir.
Türkiye'de 19601960’lı yıllarda benimsenen Planlı Kalkınma anlayışı, devletin sınırlı kaynaklarını en verimli şekilde kullanmasını amaçlıyordu. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda vurgulandığı üzere, nüfus artış hızının çok yüksek olması (2.82.8 civarı), devletin bütçesini fabrikalar ve sanayi tesisleri kurmak yerine, sürekli artan çocuk ve genç nüfusun eğitim, sağlık ve konut gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamaya (demografik yatırımlar) ayırmasına neden oluyordu. Bu durum sermaye birikimini engellediği için rasyonel bir gerekçeyle nüfus planlamasına geçilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemsel analizi yap
1923−19651923-1965 dönemi pronatalist (nüfus artırıcı), 19651965 sonrası ise antinatalist (aile planlaması odaklı) dönemdir.
Politika değişikliğinin zamanlamasını anlamak için temel dönemleri ayırmak gerekir.
2
Planlı kalkınma mantığını incele
19631963 Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda nüfus artış hızının ekonomik büyüme üzerindeki baskısı ilk kez rasyonel bir dille ifade edilmiştir.
Değişimin yasal dayanağı olan kalkınma planlarının içeriğini sorgulamak gerekir.
3
"Demografik yatırım" kavramını çözümle
Hızlı artan genç nüfusun ihtiyaç duyduğu okul, hastane, altyapı gibi harcamalar, sanayiyi destekleyecek doğrudan üretken yatırımların payını azaltmaktadır.
Sosyolojik ve ekonomik gerekçenin merkezindeki temel kavram budur.

Key Concept

Demografik Yatırım ve Ekonomik Kalkınma İlişkisi
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Demografik Yapısı ve Nüfus Politikaları

More questions from this topic