Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna ilişkin hukuksal çerçeve ve kabul edilebilirlik kriterleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kurumun anayasal ve yasal sınırlarını doğru bir şekilde yansıtmaktadır?
- Bireysel başvuru, ancak Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki ortak alanda yer alan hakların ihlali iddiasıyla yapılabilir.Answer
- BYasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemlerin doğrudan doğruya anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidilebilir.
- CBireysel başvurunun, kanun yollarının tüketildiği tarihten veya bir kanun yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 60 gün içinde yapılması zorunludur.
- DHakkı ihlal edilen kişi, idari veya yargısal başvuru yollarının tüketilmesinin telafisi güç zararlar doğuracağı durumlarda doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
- EAnayasa Mahkemesinin bireysel başvuru sonucunda verdiği ihlal kararı, kesinleşmiş yargı kararını kendiliğinden ortadan kaldırır ve tazminata hükmedilmesini zorunlu kılar.
Answer
Bireysel başvuru, ancak Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki ortak alanda yer alan hakların ihlali iddiasıyla yapılabilir.
Bireysel başvurunun 'konu' bakımından sınırları 1982 Anayasası'nın 148. maddesinde ve 6216 sayılı Kanun'un 45. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Buna göre; bir hakkın bireysel başvuruya konu olabilmesi için o hakkın hem Anayasa’da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye’nin taraf olduğu ek protokoller kapsamında yer alması gerekir. Bu 'ortak alan' kuralı, sosyal ve ekonomik hakların büyük bir kısmının bireysel başvuru dışı kalmasına neden olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bireysel Başvuruda Konu Bakımından Yetki ve Ortak Alan Kuralı