Türkiye’de ’li yıllardan itibaren tecrübe edilen hızlı kentleşme süreci, Batı ülkelerinde Sanayi Devrimi sonrası yaşanan ve kentin ekonomik çekim gücüne (çekici nedenler) dayalı gelişen kentleşme modelinden yapısal olarak ayrışmaktadır.
Buna göre, Türkiye’deki bu sürecin Batı modelinden sapan ve onu literatürde 'sahte kentleşme' () olarak nitelendiren en temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- ACumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren demiryolları odaklı sürdürülen mekânsal planlama çalışmalarının ’lerde kentlerde düzenli bir konut arzı ve istihdam dengesi yaratması
- BKentlerdeki ekonomik büyüme hızının nüfus artışıyla paralel seyretmesi sayesinde, kırdan gelen kitlelerin kentsel yaşam tarzını ve değerlerini hızla benimsediği bir kentlileşme sürecinin yaşanması
- CDevletin, konut açığını kapatmak amacıyla - döneminde gecekondulaşmayı resmî bir imar stratejisi olarak kabul edip bu yapıları modern şehircilik ilkelerine göre planlaması
- DKentsel alanlardaki fiziksel genişlemenin (kentsel büyüme), teknik altyapı ve sosyal donatı alanlarıyla uyumlu bir hiyerarşi içinde gerçekleşerek kentsel saçaklanmayı önlemesi
- Kentleşmenin, kentlerdeki sanayi işgücü talebinin bir sonucu olmaktan ziyade, kırsaldaki itici nedenlerin (tarımda makineleşme, miras yoluyla toprakların bölünmesi) baskısıyla bir 'itilme' şeklinde gerçekleşmesiAnswer
Answer
Türkiye'deki hızlı kentleşmenin temel özelliği, kentsel sanayinin çekiminden ziyade kırsaldaki yapısal değişimlerin (itici nedenler) nüfusu kente doğru zorlamasıdır.
Türkiye'de sonrası kentleşme modelini Batı'dan ayıran en temel fark, kentlerin 'çekim' gücünden ziyade kırsalın 'itme' gücünün baskın olmasıdır. Tarımda makineleşme ( Planı etkisi), toprakların mirasla bölünmesi ve mülkiyet yapısındaki değişimler büyük bir işgücü fazlası yaratmıştır. Kentlerdeki sanayileşme bu nüfusu soğuracak kadar gelişmediği halde göç devam ettiği için, bu durum istihdam edilemeyen veya gecekondu mahallelerinde yaşayan nüfusu tanımlayan 'sahte kentleşme' olgusuna yol açmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İtici ve Çekici Nedenler Dengesi (Push-Pull Dynamics)
Estimated Time:2m 0s