Auguste Comte’un 'Pozitif Felsefe Dersleri'nde kurguladığı sistemde sosyoloji, bilimler hiyerarşisinin en tepesinde yer alarak hem en karmaşık konu nesnesine sahip olan hem de kendisinden önceki tüm bilimlerin verilerine yöntem olarak bağımlı olan bir disiplindir. Sosyolojinin kurucusu kabul edilen Comte, bu disiplini toplumsal yapının istikrarını sağlayan unsurları inceleyen 'toplumsal statik' ve toplumsal değişimin yasalarını araştıran 'toplumsal dinamik' olarak iki ana komponente ayırır.
Buna göre Comte’un pozitivist sisteminde, 'statik' ve 'dinamik' boyutların bir sentezi olarak kabul edilen ve 'düzen içinde ilerleme' ilkesini bilimsel bir temele oturtan temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- Pozitif aşamada toplumsal düzenin değişmez yasalarının (statik) keşfedilerek, bu yasalarla uyumlu ve kontrollü bir toplumsal evrimin (dinamik) rasyonel olarak yönetilmesi.Answer
- BToplumsal kurumların işlevlerini yerine getirmemesi durumunda ortaya çıkan anomik durumun, organik dayanışma mekanizmalarıyla rehabilite edilerek toplumsal bütünleşmenin sağlanması.
- CEkonomik altyapıda meydana gelen değişimlerin, üstyapı kurumlarını zorunlu olarak dönüştürmesiyle gerçekleşen diyalektik ve devrimci bir ilerleme süreci.
- DToplumsal statik ve dinamiğin birbirini dışlayan alanlar olarak kabul edilmesi ve ilerlemenin ancak mevcut düzenin tamamen tasfiye edilmesiyle mümkün olduğunun savunulması.
- EToplumsal olayların soyut ilkeler ve doğa yasaları gibi metafizik kavramlarla açıklanarak toplumsal dengenin mutlak bir uyum içinde korunması.
Answer
Pozitif aşamada toplumsal düzenin değişmez yasalarının (statik) keşfedilerek, bu yasalarla uyumlu ve kontrollü bir toplumsal evrimin (dinamik) rasyonel olarak yönetilmesi.
Doğru yanıt olan seçenek, Comte'un sosyolojiyi 'toplumsal fizik' olarak tanımlamasının temel nedenini açıklar. Pozitivizm, toplumsal yasaların (statik) tıpkı doğa yasaları gibi keşfedilmesini ve bu bilgiye dayanarak toplumun gelecekteki gelişiminin (dinamik) planlanmasını hedefler. 'Bilmek, önceden görmek; önceden görmek, muktedir olmaktır' ilkesi gereği, bilimsel bilgi düzen içinde ilerlemeyi sağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Düzen ve İlerleme Sentezi (Order and Progress)