Tanzimat Fermanı (1839), Türk anayasacılık hareketlerinde padişahın mutlak yetkilerini kanun gücüyle sınırlayacağını tek taraflı olarak ilan ettiği bir belgedir. Bu belge, hukuk literatüründe "otolimitasyon" (kendini sınırlama) olarak adlandırılan bir yöntemle ortaya çıkmıştır. Buna göre Tanzimat Fermanı'nın, taraflar arası bir uzlaşmaya dayanan bir "pactum" (sözleşme) değil de bir "tek taraflı işlem" (unilateral act) olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın herhangi bir toplumsal güç odağıyla pazarlık yapmadan, kendi iradesiyle iktidarını sınırlamasıAnswer
- Bİktidarın paylaşımı konusunda padişah ile taşradaki yerel otoriteler (ayanlar) arasında karşılıklı taahhütler içermesi
- CYabancı devletlerin doğrudan baskısı sonucunda ilan edilerek gayrimüslimlere yönelik ayrıcalıkları güvence altına alması
- DHalkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclis tarafından hazırlanarak padişahın onayına sunulmuş olması
- EDevletin temel organlarını ve kuvvetler ayrılığını düzenleyen ilk yazılı anayasa metni olması
Answer
Padişahın herhangi bir toplumsal güç odağıyla pazarlık yapmadan, kendi iradesiyle iktidarını sınırlaması
Tanzimat Fermanı'nın hukuki niteliği bir 'ferman'dır. Fermanlar, hükümdarın tek taraflı irade beyanıyla ortaya çıkan hukuki işlemlerdir. Belgede padişahın herhangi bir dış güç veya iç odakla (Sened-i İttifak'taki ayanlar gibi) pazarlık masasına oturmadan, kendi yetkilerini kanun önünde sınırlamayı taahhüt etmesi, bu belgenin bir 'pactum' (sözleşme) değil, bir 'otolimitasyon' (kendini sınırlama) örneği olduğunu kanıtlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tanzimat Fermanı'nın hukuki niteliği (Otolimitasyon)
Practice More
Tanzimat Fermanı'nın tanıdığı hakların (can, mal, ırz güvenliği, vergi adaleti) 1982 Anayasası'ndaki 'hukuk devleti' ilkesiyle tarihsel bağını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s