Siyaset biliminde meşruiyet (legitimacy), bir siyasal düzenin yönetilenler tarafından en uygun düzen olarak kabul edilmesi ve bu kabule dayalı bir rıza üretme kapasitesidir. S. M. Lipset’e göre, meşruiyet ile sistemin performansı (etkililiği) arasında dinamik bir ilişki vardır ve bu denge bozulduğunda sistem meşruiyet krizine sürüklenebilir.
Buna göre, meşruiyet ve etkililik (performans) ilişkisi çerçevesinde yaşanan krizlerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- AMeşruiyeti yüksek olan kökleşmiş bir sistem, uzun süreli bir etkililik kaybı yaşasa dahi toplumsal rıza sarsılmayacağı için hiçbir zaman meşruiyet krizi ile karşı karşıya kalmaz.
- Yeni kurulan ve meşruiyeti henüz kurumsallaşmamış sistemlerde, başlangıçtaki düşük etkililik (performans) düzeyi, yönetilenlerin sisteme olan inancını kırarak doğrudan meşruiyet krizine yol açar.Answer
- CYasallık (legality) tam olarak sağlandığında, toplumsal rıza hukuki kurallar gereği kendiliğinden oluşacağı için etkililik düzeyinin meşruiyet üzerinde herhangi bir belirleyiciliği bulunmamaktadır.
- DMax Weber'in karizmatik otorite tipinde meşruiyet; sistemin ekonomik performansı veya liderin nitelikleri yerine, rasyonel kuralların ve liyakat sisteminin kusursuz işleyişine dayanır.
- EMeşruiyet krizi, sadece yürütme organının yasal yetkilerini yasama organı aleyhine genişletmesiyle ortaya çıkan teknik bir yetki aşımı (illegalite) durumudur.
Answer
Yeni kurulan ve meşruiyeti henüz kurumsallaşmamış sistemlerde, performans düşüklüğünün doğrudan meşruiyet krizine yol açtığını belirten seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, siyaset bilimci S.M. Lipset'in klasik tezine dayanmaktadır. Lipset'e göre, yeni bir siyasal sistemin meşruiyet kazanması zaman alan bir süreçtir. Eğer sistem henüz meşruiyetini kurumsallaştıramadan (yani halkın kalıcı inancını kazanamadan) büyük bir ekonomik kriz veya sosyal başarısızlık (etkililik kaybı) yaşarsa, yönetilenler sistemi sorgulamaya başlar ve bu durum sistemin çöküşüne kadar gidebilecek bir meşruiyet krizini tetikler.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Siyasal Meşruiyet ve Lipset'in Etkililik/Meşruiyet Dengesi
Practice More
Jürgen Habermas'ın 'Geç Kapitalizmde Meşruiyet Sorunları' adlı eserindeki 'rasyonellik krizi' ve 'motivasyon krizi' kavramlarını inceleyerek modern devletlerdeki kriz dinamiklerini derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s