Türkiye’de ’lı yıllarda benimsenen "Planlı Kalkınma" modeli, demografik süreçleri sadece bir miktar sorunu olarak değil, aynı zamanda bir sermaye birikimi ve kaynak tahsisi problemi olarak ele almıştır. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda (), hızlı nüfus artışının ekonomik büyüme üzerindeki kısıtlayıcı etkileri kuramsal bir çerçeveye oturtulmuştur.
Bu dönemde nüfus artış hızının düşürülmesini hedefleyen antinatalist politikalara geçilmesinin temel sosyo-ekonomik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- ANüfusun niceliksel fazlalığının askeri savunma stratejilerinde birincil güç unsuru olma özelliğini tamamen yitirmesi
- Hızlı nüfus artışının neden olduğu "demografik yatırımların", kısıtlı kamu kaynaklarını üretken ve sanayileşme odaklı alanlardan uzaklaştırmasıAnswer
- CTarım sektöründe yaşanan yoğun işgücü açığının, kırsal nüfusun kentlere kontrolsüz göçüyle derinleşmesi
- DDemografik dönüşümün son aşamasına girilmesiyle birlikte ortaya çıkan yaşlı nüfus bağımlılık oranındaki dramatik artış
- EKırsal alandaki geleneksel aile yapısının çözülmesini engellemek amacıyla hane halkı büyüklüğünün optimize edilmek istenmesi
Answer
Hızlı nüfus artışının neden olduğu 'demografik yatırımların' (eğitim, sağlık, sosyal altyapı), sanayileşme ve teknolojik kalkınma için gerekli olan üretken yatırımların önündeki sermaye engelini oluşturması.
Doğru cevap, 1960'lı yıllardaki kalkınmacı yaklaşımın temel argümanını yansıtmaktadır. Bu dönemde ekonomistler, Türkiye gibi sermayesi kısıtlı ülkelerde nüfusun çok hızlı artmasının, devletin mevcut bütçesini sürekli yeni okullar, yollar ve hastaneler (demografik yatırımlar) açmaya zorladığını savunmuşlardır. Bu durum, sanayileşmeyi tetikleyecek doğrudan üretken yatırımlara kaynak kalmamasına yol açtığı için 1965'te 557 sayılı yasa ile nüfus planlamasına geçilmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Demografik Yatırımlar ve Sermaye Birikimi İlişkisi
Practice More
Türkiye'de 2012 yılından sonra neden tekrar 'en az üç çocuk' söylemiyle pronatalist bir eksene dönüldüğünü, 'demografik fırsat penceresi' kavramı üzerinden analiz ediniz.
Estimated Time:2m 0s