Yarı doğrudan demokrasi sisteminde halk, temsilcileri aracılığıyla yönetilmekle birlikte, anayasada öngörülen belirli araçlar vasıtasıyla yasama sürecine veya temsilcilerin görev süresine doğrudan müdahale edebilme imkânına sahiptir. Bu araçların hukuki nitelikleri ve işleyiş usulleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AReferandum; yasama veya yürütme organı tarafından hazırlanan bir metnin, halkın onayına sunularak nihaî kararın seçmenlerce verilmesini sağlayan bir araçtır.
- BHalk vetosu; parlamento tarafından kabul edilen ancak henüz yürürlüğe girmemiş bir kanunun, halkın belirli bir sayıdaki imzasıyla referanduma götürülerek reddedilmesini sağlayan negatif bir araçtır.
- CTemsilcilerin azli (recall); seçmenlerin, performansından veya tutumundan memnun kalmadıkları temsilcilerini, görev süreleri dolmadan belirli bir usulle görevden alabilmelerine olanak tanır.
- Dİstişari referandum (danışma referandumu); bir konu hakkında halkın eğilimini ölçmek amacıyla yapılan, ancak sonucu yasama organı için hukuki bir bağlayıcılık taşımayan halk oylamasıdır.
- Halk teşebbüsü (halk girişimi); parlamentonun kabul ettiği bir kanunun halkın imzasıyla referanduma götürülerek iptal edilmesini sağlayan bir denetim yoludur.Answer
Answer
Halk teşebbüsü (halk girişimi), parlamentonun kabul ettiği bir kanunun iptal edilmesini sağlayan bir araç değil; aksine halkın belirli bir sayıda imza ile yeni bir kanun çıkarılmasını veya mevcut bir kanunun değiştirilmesini talep ettiği 'pozitif' nitelikli bir katılım aracıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, halk teşebbüsünü 'negatif nitelikli bir denetim yolu' ve 'kabul edilen kanunun iptali' olarak tanımlamaktadır. Oysa halk teşebbüsü (girişimi), halkın anayasada belirlenen asgari sayıda imza toplayarak parlamentoya yeni bir kanun teklifi sunması veya belirli bir konuda düzenleme yapılmasını istemesi sürecidir. Seçenekte verilen tanım ise 'halk vetosu'na aittir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yarı doğrudan demokrasi araçlarında pozitif (teşebbüs) ve negatif (veto) katılım farkı.