Examkin

Question

Difficulty: MediumKişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

Acil servise bilinci kapalı halde getirilen ve hayati tehlikesi bulunan bir hastaya, hekim tarafından hasta yakınlarının rızası beklenmeksizin acil cerrahi müdahalede bulunulmuştur. Hasta iyileştikten sonra, rızası dışında ameliyat edildiği gerekçesiyle anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

1982 Anayasası’nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı düzenlemeleri dikkate alındığında, bu somut olaydaki tıbbi müdahalenin anayasal durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Vücut bütünlüğü mutlak dokunulmaz (çekirdek) bir hak olduğundan, rıza dışı her türlü müdahale savaş ve olağanüstü hal dönemlerinde dahi anayasal ihlal sayılır.
  2. Anayasa'da açıkça belirtilen "tıbbi zorunluluklar" istisnası kapsamında gerçekleştirildiği için müdahale hukuka uygundur ve kişinin vücut bütünlüğü ihlal edilmemiştir.Answer
  3. C
    Vücut bütünlüğüne ilişkin haklar isteme (pozitif statü) hakları kategorisinde yer aldığından, devletin bu yöndeki acil müdahaleleri anayasal güvence altındadır.
  4. D
    Kişi haklarına yönelik bu tür istisnai sınırlamalar, acil durumlarda yürütmenin hızlı karar alabilmesi amacıyla olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebilir.
  5. E
    Sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak devlet, vatandaşların açık rızası bulunmasa dahi genel kamu sağlığını koruma gerekçesiyle her türlü tıbbi müdahaleyi resen yapabilir.

Answer

Müdahalenin Anayasa'daki "tıbbi zorunluluklar" istisnasına dayanarak hukuka uygun olduğunu belirten seçenek doğrudur.
1982 Anayasası'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasında açıkça 'Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz...' hükmü yer almaktadır. Soruda verilen kurguda hastanın bilincinin kapalı olması ve acil hayati tehlikesinin bulunması durumu, Anayasa'nın lafzında güvence altına alınan 'tıbbi zorunluluk' halini doğrudan oluşturmaktadır. Bu meşru istisnai şart gerçekleştiği için, yapılan cerrahi müdahalenin hastanın veya yakınlarının rızası olmaksızın gerçekleştirilmesi anayasaya uygundur ve vücut bütünlüğü hakkının ihlali olarak nitelendirilemez.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki müdahalenin niteliğini ve kişinin anayasal hakları bağlamındaki yerini belirle.
Hekimin rızasız yaptığı acil ameliyat, kişinin 'vücut bütünlüğüne' yönelik doğrudan bir müdahaledir ve bu hak 1982 Anayasası m. 17'de koruma altına alınmıştır.
Uygulanacak anayasa kuralını tespit etmek için eylemin hangi temel hak kategorisine girdiğini belirlemek gerekir.
2
1982 Anayasası'nın 17. maddesindeki vücut bütünlüğüne müdahale şartlarını ve sınırlarını analiz et.
Anayasa'ya göre kural olarak vücut bütünlüğüne dokunulamaz. Ancak lafzen belirlenmiş iki meşru istisnası vardır: 'Tıbbi zorunluluklar' ve 'kanunda yazılı haller'.
Temel hakların sınırlandırılma rejimini ve maddeye özgü istisnaları bilmek, ihlal iddialarını değerlendirmenin anahtarıdır.
3
Somut olaydaki koşulları anayasal kural ile eşleştirerek hukuki sonuca var.
Hastanın bilincinin kapalı ve hayati tehlikesinin bulunması açık bir 'tıbbi zorunluluk' halini oluşturmaktadır. Bu meşru durum, rıza şartını anayasal düzeyde ortadan kaldıran istisnadır.
Olaydaki hayati tehlike gerçeği, Anayasa'nın aradığı şartların gerçekleştiğini kanıtlar ve işlemi hukuka uygun hale getirir.

Key Concept

1982 Anayasası Madde 17: Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı hakkı bağlamında vücut bütünlüğüne yönelik 'tıbbi zorunluluk' istisnası.
Rate this question

Topics

Kişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

More questions from this topic