Question

Difficulty: HardTBMM Genel Görev ve Yetkileri

1982 Anayasası'na göre yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir ve bu yetki devredilemez. Anayasa'nın 87. maddesi, Meclisin yasama ve denetim fonksiyonlarını icra ederken kullanacağı temel görev ve yetkileri düzenlemektedir. Bu madde, 2017 anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin doğasına uygun olarak güncellenmiştir.

Buna göre, 1982 Anayasası'nın güncel hükümleri dikkate alındığında, TBMM'nin 87. maddede belirtilen genel görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken hatalıdır?

  1. A
    Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak TBMM'nin 87. maddede sayılan yetkileri arasında olup, Meclis bu görevini bir parlamento kararıyla değil, şekli bir işlem olan 'uygun bulma kanunu' çıkararak ifa eder.
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Bakanlar Kurulu makamı kaldırıldığından, devletin harcama ve gelirlerini düzenleyen bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini hazırlayıp TBMM'ye sunma yetkisi Anayasa gereği doğrudan Cumhurbaşkanına aittir.
  3. C
    TBMM'nin para basılmasına ve savaş ilanına karar vermesi 87. maddede açıkça sayılan yetkilerdendir; ancak Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesi bu maddede değil, Anayasa'nın 92. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir.
  4. Genel ve özel af ilanına ilişkin kanun tekliflerinin TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşabilmesi için, toplantıya katılan milletvekillerinin en az beşte üçünün olumlu yönde oy kullanması Anayasal bir zorunluluktur.Answer
  5. E
    2017 anayasa değişiklikleri öncesinde TBMM'nin görevleri arasında yer alan 'Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek' ibaresi, yeni sistemin doğası gereği 87. maddedeki yetkiler arasından çıkarılmıştır.

Answer

Genel ve özel af ilanına karar verilebilmesi için 'toplantıya katılan milletvekillerinin en az beşte üçünün' oyunu şart koşan ifade hatalıdır. Anayasa bu işlem için açıkça 'üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu' (en az 360 oy) şartını aramaktadır.
Genel ve özel af ilanına ilişkin karar yeter sayısını 'toplantıya katılan milletvekillerinin beşte üçü' olarak belirten ifade hukuken hatalıdır. 1982 Anayasası'nın 87. maddesi uyarınca TBMM, ancak 'üye tamsayısının' beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar verebilir. Nitelikli çoğunluk gerektiren bu durumda, oylamaya katılanların sayısı değil, Meclisin her halükarda toplam üye sayısı (600) esas alınarak en az 360 kabul oyuna ulaşılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki talimatı ve istenen bilgiyi analiz etme
1982 Anayasası'nın 87. maddesinde düzenlenen TBMM'nin genel görev ve yetkilerine ilişkin güncel hükümler ışığında 'hatalı' olan ifadenin bulunması gerektiği tespit edilir.
Anayasa hukukunda maddi hata barındıran veya güncel mevzuata (2017 sistem değişiklikleri) uymayan önermeyi ayıklamak için.
2
Genel ve özel af ilanına ilişkin anayasal karar yeter sayısını değerlendirme
Af ilanı için Anayasa'nın olağan nisaplardan farklı olarak doğrudan 'üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunu' (nitelikli çoğunluk) şart koştuğu, oylamaya katılanların oranının esas alınamayacağı belirlenir.
Toplantıya katılanların beşte üçü, üye tamsayısının beşte üçünden çok daha düşük bir sayı olabileceğinden, bu ayrım işlemin anayasal geçerliliği açısından son derece kritiktir.
3
Diğer seçeneklerdeki 87. madde yetkilerini ve anayasal sınırlarını doğrulama
Para basılması, bütçe kanununun Cumhurbaşkanınca sunulması, milletlerarası andlaşmaların uygun bulma kanunu ile yasalaşması ve KHK yetkisinin kaldırılmasına ilişkin ifadelerin anayasal metne tam uygun olduğu teyit edilir.
Doğru olan anayasal kuralları eleyerek hukuken hatalı olan tek seçeneği kesinleştirmek için.

Key Concept

TBMM'nin Görev ve Yetkileri ile Nitelikli Karar Yeter Sayıları
Estimated Time:1m 30s
Rate this question