Examkin

Question

Difficulty: HardEkolojizm

Ekolojizm ideolojisi, çevresel krizin çözümünde modern sanayi toplumunun temel paradigmalarını sorgulayan radikal bir duruş sergiler. James Lovelock'un yerküreyi kendi kendini düzenleyen canlı bir organizma olarak gören 'Gaia Hipotezi' gibi kuramlarla beslenen bu düşünce; insanı doğanın efendisi değil, ekolojik bütünün bir parçası olarak konumlandırır. Bu çerçevede, özellikle 1987 Brundtland Raporu ile küresel gündeme oturan 'sürdürülebilir kalkınma' (sustainable development) modelinin, derin ekoloji savunucuları tarafından 'insan merkezci' (antroposantrik) ve 'sığ' bir yaklaşım olarak nitelendirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Doğanın, insanın şimdiki ve gelecek nesillerinin refahını sağlamaya yönelik araçsal bir değer (instrumental value) olarak konumlandırılmasıAnswer
  2. B
    Ekolojik dengenin korunmasında sivil toplum kuruluşlarının ve yerel yönetimlerin merkezi devletten daha öncelikli bir rol üstlenmesi
  3. C
    Çevre krizinin çözümünün ancak sınıflı toplum yapısının ve kapitalist mülkiyet ilişkilerinin ortadan kalkmasıyla mümkün olduğunun savunulması
  4. D
    Teknolojik gelişim sürecinin ve modern endüstriyel toplum hedeflerinin ekolojik yıkımı durdurmak adına tamamen reddedilmesi
  5. E
    Biyosferdeki tüm canlıların eşit yaşam hakkına sahip olduğu (biyo-etik eşitlik) ilkesinin temel bir hükümet programı haline getirilmesi

Answer

Sürdürülebilir kalkınmanın doğayı insanın ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayan araçsal bir değer (instrumental value) olarak görmeye devam etmesi, onun sığ ekoloji içerisinde değerlendirilmesinin temel nedenidir.
Sürdürülebilir kalkınma modeli, doğayı 'gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama kapasitesinden ödün vermeden şimdiki nesillerin ihtiyaçlarını karşılamak' şeklinde tanımlar. Bu tanım, doğayı tamamen insan refahı için korunması gereken bir araç (araçsal değer) olarak konumlandırdığı için 'insan merkezci' bir karakter taşır. Derin ekoloji savunucuları ise doğanın insandan bağımsız bir 'içsel değere' (intrinsic value) sahip olduğunu savunarak, doğayı sadece bir kaynak olarak gören her türlü yaklaşımı 'sığ' olarak nitelendirir.

Step-by-Step Solution

1
Ekolojizmdeki temel ayrımı (Sığ vs. Derin) analiz et.
Sığ ekoloji (çevrecilik) mevcut sistemi reforme etmeyi, derin ekoloji ise köklü bir paradigma değişimini savunur.
Sorunun temelini oluşturan ontolojik ayrımı anlamak için gereklidir.
2
Sürdürülebilir kalkınma kavramının içeriğini değerlendir.
Bu model, ekonomik büyüme ile çevre korumayı 'insan ihtiyaçları' odağında uzlaştırmaya çalışır.
Kavramın hangi ekolojik kategoriye girdiğini saptamak gerekir.
3
Doğaya yüklenen değeri (araçsal vs. içsel) karşılaştır.
Sürdürülebilir kalkınma doğayı bir 'sermaye' veya 'kaynak' olarak görür (araçsal), derin ekoloji ise doğanın kendi başına değerli olduğunu (içsel) savunur.
Eleştirinin neden 'insan merkezci' (antroposantrik) olduğunu açıklayan kilit noktadır.

Key Concept

Antroposantrizm (İnsan Merkezcilik) ve Araçsal Değer
Rate this question

Topics

Ekolojizm

More questions from this topic