Question

Difficulty: Hardİşlevselci Değişme Kuramları

Talcott Parsons'ın sistem yaklaşımına göre toplumsal değişme, dış çevreden gelen teknolojik yenilikler veya sistemin kendi içindeki eşitsizliklerden doğan yapısal gerilimlerle tetiklenebilir. Bu gerilimler, mevcut kurumların artan iş yükünü karşılayamaması sonucunda 'yapısal farklılaşmaya' yol açar. Örneğin, geleneksel yapılarda aile kurumunun üstlendiği eğitim ve ekonomi gibi karmaşık işlevler, zamanla okul ve fabrika gibi bağımsız kurumlara devredilir. Bu durum sistemin çevresine uyum kapasitesini artırsa da, yeni özerk birimlerin birbiriyle nasıl koordine olacağı (AGIL şemasındaki 'I' işlevi ekseninde) hayati bir kriz olarak ortaya çıkar.

Parsons’ın kuramına göre, sistemin bu koordinasyon krizini aşıp yeniden istikrarlı bir yapıya kavuşması aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine bağlıdır?

  1. Birbirinden bağımsız hale gelen alt sistemleri ortak bir normatif çerçevede buluşturacak yasal ve düzenleyici mekanizmaların geliştirilmesineAnswer
  2. B
    Egemen grupların, kendi ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla yeni ortaya çıkan kurumlar üzerinde ideolojik tahakküm kurmasına
  3. C
    Artan işbölümünün yarattığı karmaşa karşısında organik dayanışma örüntülerinin terk edilerek geleneksel mekanik dayanışmaya dönülmesine
  4. D
    Ortaya çıkan yeni kurumların gizli işlevlerinin baskılanıp yalnızca açık işlevlerinin ön plana çıkarılmasıyla sistemin sadeleştirilmesine
  5. E
    Toplumun tek çizgili bir evrim rotasını terk edip, büyüme ve çöküş aşamalarından oluşan döngüsel bir tarihsel döneme geçmesine

Answer

Birbirinden bağımsız hale gelen alt sistemleri ortak bir normatif çerçevede buluşturacak yasal ve düzenleyici mekanizmaların geliştirilmesi, sistemin krizini çözen temel unsurdur.
Talcott Parsons'ın yapısal-işlevselci teorisinde sistem, içsel veya dışsal gerilimler sonucunda yapısal farklılaşmaya uğrar. Başlangıçta az sayıdaki kurumun yerine getirdiği işlevler, daha özelleşmiş çok sayıda kuruma dağılır. Ancak bu bağımsızlaşma, kurumlar arasında bir koordinasyon (AGIL şemasında 'Integration' işlevi) ihtiyacı doğurur. Sistemin parçalanmadan yeni bir istikrar durumuna geçebilmesi, farklılaşan bu birimleri yönetecek hukuki kuralların, mahkemelerin ve ortak normatif mekanizmaların geliştirilmesine bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki kavramsal çerçeveyi analiz etme
Sorunun Talcott Parsons'ın 'yapısal farklılaşma', 'AGIL şeması' ve sistemin yeniden dengeye kavuşması üzerine kurulduğu tespit edilmiştir.
Doğru yaklaşımı belirlemek için hangi sosyoloğun hangi teorik modelinin sorulduğunu netleştirmek gerekir.
2
AGIL şemasındaki 'I' (Integration/Koordinasyon) işlevinin değişme sürecindeki rolünü tanımlama
Farklılaşan kurumlar (örneğin aileden kopan eğitim ve ekonomi kurumları) kendi başlarına bağımsızlaştığında, aralarındaki ilişkiyi düzenleyecek yeni bir 'yapıştırıcıya' ihtiyaç duyulur.
Sistemin dağılmasını önleyen mekanizma, I-işlevinin sunduğu normatif ve hukuki düzenlemelerdir.
3
Seçenekleri işlevselci kuram ve AGIL modeli kriterlerine göre değerlendirme
Egemen sınıf tahakkümü (Çatışmacı), mekanik dayanışma (Durkheim), gizli/açık işlevler (Merton) ve döngüsel tarih (Döngüsel kuram) seçenekleri elenir. Yasal ve düzenleyici mekanizmalar (Parsons'ın normatif koordinasyon çözümü) doğru kabul edilir.
Sadece normatif çerçevenin geliştirilmesi, Parsons'ın yeniden istikrar (dinamik denge) hedefine teorik olarak uymaktadır.

Key Concept

Talcott Parsons'ın Yapısal Farklılaşma ve AGIL (Koordinasyon İşlevi) Kuramı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question