Examkin

Kamu Politikasında Karar Verme Yaklaşımları

207 questions

Question 201Question →

Seçkinci (Elit) Model’in temel önermeleri çerçevesinde; yöneten azınlık (seçkinler) grubuna yeni üyelerin kabul edilme sürecinin oldukça yavaş tutulmasının ve sadece mevcut değerleri benimseyen kişilerle sınırlandırılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mevcut sosyal sistemin istikrarını korumak ve seçkinler arasındaki temel değer uzlaşısının bozulmasını önlemek

Answer

Mevcut sosyal sistemin istikrarını korumak ve seçkinler arasındaki temel değer uzlaşısının (konsensüs) devamlılığını sağlamak
Seçkinci (Elit) Model'e göre, kamu politikaları kitlelerin taleplerini değil, seçkinlerin değerlerini yansıtmalıdır. Bu yapının sürekliliği için elit tabakanın homojen kalması şarttır. Gruba girişin yavaş ve seçici olması, mevcut sistemin istikrarını korur ve elitler arasındaki temel değerler üzerindeki uzlaşının (konsensüs) bozulmasını önleyerek politikaların büyük ölçüde aynı çizgide (artırımsal) devam etmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Modelin temel yapısını analiz etmek
Toplumun yöneten azınlık (elitler) ve yönetilen çoğunluk (kitleler) olarak ikiye ayrıldığı görülür.
Seçkinci modelin analizi, iktidarın homojen bir grupta toplandığı varsayımıyla başlar.
2
Seçkinler grubuna giriş mekanizmasını değerlendirmek
Elit gruba yeni üyelerin katılımının yavaş, kontrollü ve sadece mevcut değerlerle uyumlu kişilerle sınırlı olduğu saptanır.
Bu mekanizma, grubun içsel bütünlüğünü ve homojenliğini korumak için tasarlanmıştır.
3
Bu sınırlamanın sistem üzerindeki etkisini belirlemek
Kontrollü geçişler sayesinde mevcut değer uzlaşısı (konsensüs) korunur ve sistemde radikal değişimler yerine artırımsal (incremental) bir yapı hakim olur.
İstikrarın korunması, seçkinlerin sahip olduğu gücün devamlılığı için esastır.

Key Concept

Seçkinci Modelde Homojenlik ve İstikrar
Estimated Time:1m 15s
Question 202Question →

Oyun Teorisi Modeli'ne göre kamu politikası aktörleri, kararlarının sonuçlarının sadece kendi eylemlerine değil, diğer aktörlerin hamlelerine de bağlı olduğunu kabul ederler. Bu stratejik ortamda bir karar vericinin, rakiplerinin yapabileceği en olumsuz hamleyi varsayarak, bu 'en kötü senaryoda' uğrayabileceği zararı asgariye indirmeyi veya elde edebileceği minimum kazancı en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen rasyonel tutumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Show answer & explanation

Answer: Minimax Stratejisi

Answer

Doğru cevap, karar vericinin en kötü senaryodaki kaybını en aza indirmeyi hedeflediği Minimax Stratejisidir.
Doğru yanıt olan seçenek, oyun teorisinde aktörün rakiplerinin stratejik hamlelerini öngörerek 'en kötü durumda bile en iyi sonucu' elde etmeye çalışmasını (minimizing the maximum loss) tam olarak karşılamaktadır. Bu strateji, özellikle belirsizliğin yüksek olduğu kamu politikası ortamlarında aktörlerin risklerini yönetmek için kullandıkları temel rasyonel araçlardan biridir.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki temel vurguyu belirle.
Aktörün 'en kötü senaryoda uğrayabileceği zararı asgariye indirme' hedefi tespit edildi.
Oyun teorisinde aktörlerin riskten kaçınma veya rasyonel güvenlik arayışları belirli stratejik terimlerle tanımlanır.
2
Kavramsal ayrım yap.
Denge durumu (Nash), oyun tipi (Sıfır Toplamlı) ve etkinlik (Pareto) kavramları elenerek doğrudan 'stratejik tutum' olan seçenekler değerlendirildi.
Soruda bir oyun türü veya sonuç değil, aktörün izlediği rasyonel yöntem (strateji) sorulmaktadır.
3
Terminolojik eşleştirme yap.
Maksimum kaybı minimize etme mantığı 'Minimax' (veya Maximin) kavramı ile eşleşmektedir.
Minimax, belirsizlik ve rekabet ortamında en kötü olasılığa karşı alınan rasyonel önlemi ifade eder.

Key Concept

Minimax stratejisi, oyun teorisinde aktörlerin rakiplerinin en sert hamlelerine karşı kendilerini güvenceye aldıkları 'maksimum kaybın minimizasyonu' mantığına dayanır.

Practice More

Nash dengesi ile Minimax stratejisinin hangi durumlarda aynı noktada kesiştiğini (Saddle point/Eyer noktası) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 203Question →

Bir enerji bakanlığı, ülkenin uzun vadeli enerji güvenliğini sağlamak amacıyla yeni bir stratejik plan hazırlamaktadır. Bakanlık, ilk aşamada nükleer, güneş, rüzgar ve hidroelektrik gibi tüm ana enerji üretim seçeneklerini genel hatlarıyla ve stratejik boyutlarıyla tarayarak 'yenilenebilir enerji kaynaklarına odaklanma' yönünde temel bir yönelim belirlemiştir. İkinci aşamada ise bu ana karar çerçevesinde, rüzgar tribünlerinin kurulacağı spesifik bölgeler ve teşvik miktarları gibi detaylar üzerinde mevcut veriler ışığında küçük adımlarla ve ayrıntılı incelemeler yaparak ilerleme kararı almıştır. Buna göre, enerji bakanlığının izlediği bu karar verme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Karma Tarama Modeli

Answer

Bakanlığın hem geniş kapsamlı bir tarama yapıp temel kararı alması hem de bu karar çerçevesinde küçük adımlarla ayrıntılara inmesi Karma Tarama Modeli'ni (Mixed Scanning) göstermektedir.
Karma Tarama Modeli, Amitai Etzioni tarafından geliştirilmiş olup rasyonel-kapsamlı model ile artırımcı modelin bir sentezidir. Bu modelde karar vericiler, temel (stratejik) kararları alırken rasyonel bir tarama yapar; ancak bu kararların uygulama detaylarında (ayrıntılı/bit-level kararlar) artırımcı bir yol izleyerek zaman ve bilgi maliyetini düşürürler. Senaryodaki enerji stratejisi belirleme süreci bu iki aşamalı yapıyı tam olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Karar verme sürecinin ilk aşamasını analiz etme
Bakanlık tüm seçenekleri 'genel hatlarıyla' tarayarak stratejik bir 'temel karar' almıştır.
Etzioni'nin modelinde temel kararlar, rasyonel bir tarama ile stratejik yönü belirler.
2
Karar verme sürecinin ikinci aşamasını analiz etme
Belirlenen stratejik yön içinde 'küçük adımlarla' ve 'ayrıntılı' incelemeler yapılmıştır.
Bu aşama, modelin artırımcı (incremental) kısmını temsil eder ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlar.
3
İki aşamalı yapıyı modellerle eşleştirme
Rasyonel-kapsamlı modelin genişliği ile artırımcı modelin derinliğinin sentezlendiği Karma Tarama Modeli'ne ulaşılır.
Bu sentez, rasyonel modelin bilgi yükünü azaltırken artırımcı modelin muhafazakarlığını aşar.

Key Concept

Karma Tarama Modeli (Amitai Etzioni)
Question 204Question →

Kamu politikası sürecinde stratejik etkileşim içerisinde olan iki aktörün (A ve B) olası hamleleri ve bu hamleler sonucunda elde edecekleri getiriler aşağıdaki matriste gösterilmiştir:

Aktör A / Aktör BIsrar EtGeri Adım At
Israr Et(−100,−100)(-100, -100)(50,−10)(50, -10)
Geri Adım At(−10,50)(-10, 50)(0,0)(0, 0)

Matristeki verilere göre, taraflardan her ikisinin de kendi pozisyonunda 'Israr Et' seçeneğinde direnmesi durumunda ortaya çıkan karşılıklı ağır kayıp (felaket senaryosu), Oyun Teorisi yaklaşımına göre aşağıdaki modellerden hangisinin temel karakteristiğidir?

Show answer & explanation

Answer: Korkak (Chicken) Oyunu

Answer

Korkak (Chicken) Oyunu, aktörlerin karşılıklı olarak ödün vermeyi reddettiği durumlarda ortaya çıkan felaket senaryosunu modelleyen etkileşim türüdür.
Korkak (Chicken) Oyunu, iki aktörün de karşılıklı olarak geri adım atmadığı bir ortamda her iki tarafın da en kötü sonuçla karşılaşma riskini göze aldığı stratejik bir etkileşimi tanımlar. Matristeki 'Israr Et / Israr Et' hücresindeki (−100,−100)(-100, -100) değerleri, bu oyun türündeki karşılıklı yıkım (felaket) senaryosunu temsil etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Matris verilerini analiz etmek.
Matriste her iki aktörün 'Israr Et' hamlesini seçtiği hücrenin (−100,−100)(-100, -100) puanla en kötü sonucu verdiği görülmektedir.
Oyun türünü belirlemek için en kötü ve en iyi sonuçların hangi strateji kombinasyonlarında oluştuğunu anlamak gerekir.
2
Kriz ve taviz dinamiğini değerlendirmek.
Bir aktör 'Israr' ederken diğeri 'Geri Adım' atarsa, ısrar eden 5050 (en yüksek puan) kazanırken geri adım atan −10-10 kaybetmektedir.
Bu yapı, bir tarafın 'gözünü kırpmasını' bekleyen, aksi takdirde her ikisinin de zarar göreceği bir kilitlenme durumunu simgeler.
3
Kavramsal eşleştirme yapmak.
Tarafların geri adım atmayarak birbirlerini felakete sürüklediği bu yapı 'Korkak (Chicken) Oyunu' olarak adlandırılır.
Korkak oyunu, özellikle dış politika krizleri ve bütçe görüşmeleri gibi geri adım atmanın zayıflık, ısrar etmenin ise felaket sayılabileceği süreçleri açıklar.

Key Concept

Oyun Teorisi - Korkak (Chicken) Oyunu Modeli
Estimated Time:1m 30s
Question 205Question →

Devlet kurumlarının karar alma sürecindeki belirleyici rolüne odaklanan kurumsal model (institutional model), bir kararın kamu politikası hüviyeti kazanabilmesi için belirli karakteristiklere sahip olması gerektiğini savunur. Thomas Dye tarafından da vurgulanan bu özellikler; meşruiyet, evrensellik ve cebir (zorlayıcılık) olarak sıralanmaktadır. Bu çerçevede, kurumsal modelin öngördüğü "evrensellik" ilkesi aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde tanımlanabilir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu politikalarının toplumun tüm üyelerini kapsaması ve istisnasız herkes için bağlayıcı olması durumunu

Answer

Kamu politikalarının toplumun tüm üyelerini kapsaması ve istisnasız herkes için bağlayıcı olması durumu
Kurumsal modelde evrensellik, devlet tarafından üretilen kamu politikalarının diğer toplumsal organizasyonların (şirketler, vakıflar vb.) kararlarından farklı olarak, belirli bir kesimi değil tüm toplum fertlerini kapsaması ve her vatandaş için genel bir bağlayıcılık taşıması özelliğini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Kurumsal modelin temel önermesini ve üç temel bileşenini hatırlayın.
Kurumsal model; kamu politikasını devlet kurumlarının bir çıktısı olarak görür ve meşruiyet, evrensellik, cebir olmak üzere üç temel özellik vurgular.
Modelin teknik çerçevesini belirlemek için bu ayrım gereklidir.
2
Soru kökünde talep edilen 'evrensellik' kavramının teknik karşılığını analiz edin.
Evrensellik, diğer sosyal grupların (aile, kulüp vb.) kararlarından farklı olarak kamu politikasının tüm toplumu kapsaması anlamına gelir.
Kavramsal netlik sağlamak ve diğer iki ayakla (meşruiyet, cebir) karıştırmamak için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki tanımları ilgili model veya kavramlarla eşleştirerek doğruya ulaşın.
Toplumun tüm üyelerini kapsama ifadesi evrensellik ile, yasal ödev ifadesi meşruiyet ile, zor kullanma gücü cebir ile, grup dengesi grup modeli ile, azınlık tercihi ise elit model ile eşleşir.
Yanlış modelleri ve kavramları eleyerek doğru tanımı teyit etmek için son adımdır.

Key Concept

Kurumsal Model'in Kamu Politikası Karakteristikleri
Estimated Time:1m 15s
Question 206Question →

Seçkinci (Elit) Model’e göre kamu politikalarının belirlenmesi ve uygulanması sürecinde; elitler, bürokrasi ve kitleler arasındaki hiyerarşik ilişkiyi ve politika akış yönünü tanımlayan temel dinamik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu politikaları elitlerin değerlerini yansıtacak şekilde yukarıdan aşağıya doğru şekillenir; bürokrasi ve idari mekanizmalar ise bu kararları kitlelere ileten ve uygulayan teknik araçlar niteliğindedir.

Answer

Kamu politikalarının elitlerin değerlerini yansıtacak şekilde yukarıdan aşağıya doğru şekillendiği ve bürokrasinin bu süreçte uygulama aracı olduğu önermesi doğrudur.
Seçkinci (Elit) Model'e göre toplum, politika yapan küçük bir azınlık ve bu politikalara tabi olan geniş bir kitleden oluşur. Kamu politikaları kitlelerin taleplerini yukarı iletmesiyle değil, elitlerin kendi değerlerini ve sistemin istikrarını koruma amaçlı kararlarını aşağıya iletmesiyle oluşur. Bu hiyerarşide bürokrasi, elitlerin kararlarını teknik olarak yürüten ve kitlelere uygulayan bir araç konumundadır.

Step-by-Step Solution

1
Toplum yapısını analiz etme
Toplumun yöneten azınlık (elitler) ve yönetilen çoğunluk (kitleler) olarak ikiye ayrıldığını saptamak.
Seçkinci modelin temel varsayımı toplumsal ikili yapıdır.
2
Politika akış yönünü belirleme
Politikaların kitlelerin taleplerinden değil, elitlerin değer ve çıkarlarından kaynaklandığını (yukarıdan aşağıya) belirlemek.
Model, kitlelerin pasif olduğunu ve politikanın elitler tarafından belirlendiğini savunur.
3
Kurumsal aktörlerin rolünü tanımlama
Bürokrasinin ve idarecilerin, elitlerin kararlarını uygulayan teknik ve hiyerarşik araçlar olduğunu kavramak.
Thomas Dye gibi kuramcılara göre bürokrasi, elitlerin tercihlerini kitlesel düzeye aktaran mekanizmadır.

Key Concept

Yukarıdan Aşağıya Politika Akışı (Top-Down Flow)
Estimated Time:1m 0s
Question 207Question →

Charles Lindblom tarafından geliştirilen Artırımcı Model'e (Incremental Model) göre, kamu politikası yapım sürecinde "amaçlar" ve "araçlar" (ends-means) arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Amaçlar ve araçlar birbirinden keskin bir şekilde ayrılamaz; araç seçimi ile amaçların analizi süreci eş zamanlı ve iç içe gerçekleşir.

Answer

Amaçlar ve araçlar birbirinden keskin bir şekilde ayrılamaz; araç seçimi ile amaçların analizi süreci eş zamanlı ve iç içe gerçekleşir.
Artırımcı Model'e göre, karar vericiler rasyonel modelde olduğu gibi amaçları araçlardan önce ve tam bir netlikle belirleyemezler. Sınırlı rasyonellik ve siyasi uzlaşı zorunluluğu nedeniyle, neyin amaçlandığı çoğu zaman hangi araçların (politikaların) uygulanabilir olduğuyla doğrudan ilişkilidir. Lindblom bu durumu amaç ve araçların birbirine karıştığı veya iç içe geçtiği bir süreç olarak tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
Artırımcı modelin rasyonel-kapsamlı modele getirdiği temel eleştiriyi hatırla.
Lindblom'a göre rasyonel modelin "önce amaç, sonra araç" ayrımı gerçek hayatta mümkün değildir.
Karar vericilerin sınırlı rasyonelliği ve politik çatışmalar, amaçların araçlarla birlikte şekillenmesine neden olur.
2
"Çamurda Yuvarlanma" (Muddling Through) kavramının analiz sürecine etkisini değerlendir.
Karar vericiler sınırlı sayıda alternatif (dal yöntemi) üzerinden giderek amaç ve aracı birlikte tartışır.
Politik uzlaşı sağlamak için somut araçlar üzerinde anlaşmak, soyut amaçlar üzerinde anlaşmaktan daha kolaydır.
3
Seçenekleri bu varsayımlar ışığında karşılaştır.
Amaç ve araçların iç içe geçtiğini savunan seçenek doğru cevaptır.
Artırımcı modelin özgünlüğü, amaçların ancak mevcut araçlar ve küçük değişim kapasitesi çerçevesinde belirlenebileceği görüşüdür.

Key Concept

Artırımcı Modelde Amaç-Araç Bütünleşmesi (Ends-Means Intertwining)
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 11 / 11
Kamu Politikasında Karar Verme Yaklaşımları Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi — Page 11 | Examkin