İl Özel İdaresi

155 questions

Question 1Question

19821982 Anayasası'nda yer alan mahallî idareler düzenlemeleri ve 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi; idari ve mali özerkliğe sahip, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan bir kamu tüzel kişisidir.

Answer

İl özel idaresi; idari ve mali özerkliğe sahip, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan bir kamu tüzel kişisidir.
İl özel idaresi, hem Anayasa'nın 127127. maddesi hem de 53025302 sayılı Kanun uyarınca, mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak için kurulmuş, idari ve mali özerkliği olan bir kamu tüzel kişisidir. Karar organı olan İl Genel Meclisi doğrudan halk tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

1
İl özel idaresinin yasal tanımını kontrol etme.
53025302 sayılı Kanun'un 33. maddesine göre il özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı seçmenler tarafından seçilen, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.
Kuruluşun temel hukuki niteliğini belirlemek için.
2
Merkezi idare ile ilişkisini analiz etme.
İl özel idaresi mahalli idare birimidir; merkezi idarenin hiyerarşisine değil, idari vesayet denetimine tabidir.
Özerklik ve denetim türünü ayırt etmek için.
3
Büyükşehir olan illerdeki güncel durumu değerlendirme.
63606360 sayılı Kanun ile 3030 büyükşehirde il özel idareleri kaldırılmıştır.
Hukuki statünün geçerlilik alanını doğrulamak için.

Key Concept

İl Özel İdaresinin Hukuki Niteliği

Hints

1
İl özel idaresinin merkezi idareden ayrı bir tüzel kişiliği olduğunu hatırlayın.
2
Büyükşehirlerde il özel idarelerinin akıbetini belirleyen 6360 sayılı Kanun'u düşünün.

Practice More

İl Genel Meclisi'nin görevleri ile İl Encümeni'nin yapısı arasındaki farkları çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 2Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca; il genel meclisinin başkanlık divanı oluşumu, toplantı dönemleri ve çalışma süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis başkanlık divanı için ilk iki yıl ve kalan süre için iki ayrı seçim yapılır; bütçe görüşmelerine rastlayan Kasım ayı toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer aylar için ise en çok beş gündür.

Answer

İl genel meclisinde başkanlık divanı seçimleri kademeli (ilk iki yıl ve sonraki kalan süre) olarak yapılır ve bütçe görüşmelerinin yapıldığı Kasım ayı toplantısı en çok yirmi gün, diğer aylar ise en çok beş gün sürer.
Doğru ifade, 53025302 sayılı Kanun'un 11. ve 12. maddelerine tam uyumludur. Kanun, meclis başkanlık divanı seçimlerinin mahalli idareler seçiminden sonra ilk iki yıl için, ardından ise ilk genel seçime kadar olan kalan süre için yapılacağını açıkça belirtir. Ayrıca, il özel idaresinin en önemli mali belgesi olan bütçenin görüşüldüğü Kasım ayı toplantıları için yirmi günlük üst sınır, diğer rutin aylar için ise beş günlük üst sınır öngörülmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Başkanlık Divanı seçim sürelerini kontrol et.
5302 Sayılı Kanun Madde 11: İlk iki yıl için bir seçim, kalan süre için ikinci bir seçim yapılır.
Meclis üyelerinin kendi içlerinden seçeceği başkan ve divan üyelerinin görev sürelerini belirlemek için.
2
Toplantı ve çalışma sürelerini analiz et.
5302 Sayılı Kanun Madde 12: İl genel meclisi her ayın ilk haftasında toplanır. Kasım ayı (bütçe) 20 gün, diğer aylar 5 gündür.
Bütçe görüşmelerinin kapsamlı olması nedeniyle yasal olarak daha uzun bir süre tanınmıştır.
3
Karar ve toplantı yeter sayılarını doğrula.
Toplantı yeter sayısı salt çoğunluk; karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğu ancak üye tam sayısının 1/4'ünden az olamaz.
Meclisin meşru bir şekilde toplanıp karar alabilmesi için gerekli asgari katılımı sağlamak.

Key Concept

5302 Sayılı Kanun uyarınca İl Genel Meclisi'nin özerk yapısı, başkanlık divanı seçim periyotları ve toplantı sürelerindeki bütçe istisnası.

Practice More

İl genel meclisi ile belediye meclisi arasındaki 'kararların kesinleşmesi ve valiye/kaymakama gönderilmesi' usullerindeki süre ve yöntem farklarını karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il genel meclisinin toplantı usulleri ve başkanlık divanının oluşumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanan il genel meclisine, en yaşlı üye başkanlık eder.

Answer

Mahallî idareler genel seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanan il genel meclisine en yaşlı üyenin başkanlık etmesi doğrudur.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesine göre, mahalli idareler genel seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün il genel meclisi kendiliğinden toplanır. Bu toplantıya, başkanlık divanı seçilinceye kadar en yaşlı üye başkanlık eder. Bu durum meclisin özerkliğini ve ilk çalışma düzenini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Meclisin ilk toplantı zamanını belirle.
Seçim sonuçlarının ilanını takip eden 5. gün.
5302 sayılı Kanun'un 11. maddesi bu süreyi açıkça belirlemiştir.
2
İlk toplantının yönetim usulünü kontrol et.
En yaşlı üyenin başkanlık etmesi.
Başkanlık divanı (meclis başkanı ve vekilleri) henüz seçilmediği için geçici başkanlık usulü uygulanır.
3
Diğer organların (Vali) rolünü ayrıştır.
Vali toplantılara başkanlık edemez.
2005 reformu ile valinin meclis başkanlığı sona ermiş, meclisin kendi içinden başkan seçmesi esası getirilmiştir.

Key Concept

İl Genel Meclisi İlk Toplantı ve Başkanlık Divanı Usulü

Practice More

İl genel meclisinin bütçe görüşmelerindeki karar yeter sayısı ve valinin meclis kararları üzerindeki veto yetkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 4Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve mahalli idarelerin anayasal statüsü çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.

Answer

İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.
İl özel idaresi, il halkının yerel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan, idari ve mali özerkliği bulunan ve devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip mahalli idare birimidir. Bu tanım hem 19821982 Anayasası'nın 127127. maddesiyle hem de 53025302 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
53025302 sayılı Kanun'un tanımlar maddesini incelemek.
Kanun'un 33. maddesinde il özel idaresi; idari ve mali özerkliğe sahip, kamu tüzel kişisi olarak tanımlanmıştır.
Kuruluş ve statüyü belirleyen temel yasal dayanak bu maddedir.
2
Anayasa'nın 127127. maddesi ile karşılaştırmak.
Mahalli idarelerin karar organlarının seçmenler tarafından seçildiği ve idari yerinden yönetim ilkesine göre özerk yapıya sahip olduğu doğrulanır.
Anayasal statü, idari yapının hukuki temelini oluşturur.
3
Merkezi idare ile olan ilişkisini ayırt etmek.
Ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olması, onu hiyerarşik yapıdan çıkarıp vesayet denetimine tabi kılar.
İdari özerkliğin en temel göstergesi tüzel kişilik ve denetim türüdür.

Key Concept

İl Özel İdaresinin Tanımı ve Hukuki Statüsü
Estimated Time:1m 15s
Question 5Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin yapısı, başkanlık divanı ve toplantı usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Vali, il genel meclisi toplantılarına katılma ve meclise bilgi verme yetkisine sahip olmakla birlikte oylamalarda oy kullanamaz.

Answer

Valinin meclis toplantılarına katılabileceğini ancak oy kullanamayacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifadeye göre, vali il genel meclisinin bir üyesi veya başkanı olmamasına rağmen, yürütme organının başı olarak meclis toplantılarını takip edebilir ve bilgi verebilir. Ancak demokratik temsil ilkesi gereği oylamalara katılması ve irade beyanında bulunması yasaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
53025302 sayılı Kanun'un başkanlık yapısını incelemek.
İl genel meclisinin kendi üyeleri arasından bir başkan seçtiği, valinin artık meclis başkanı olmadığı tespit edilir.
Valinin karar organındaki rolünü netleştirmek için.
2
Toplantı ve gündem kurallarını değerlendirmek.
Olağanüstü toplantıların sadece çağrı konusuyla sınırlı olduğu ve üye tam sayısının 1/31/3 çoğunluğuyla çağrılabileceği belirlenir.
Prosedürel kısıtlamaları doğrulamak için.
3
Karar yeter sayısı kuralını uygulamak.
Karar yeter sayısının üye tam sayısının 1/41/4 oranından az olamayacağı teyit edilir.
Sayısal kotaları doğrulamak için.
4
Valinin katılım yetkisini analiz etmek.
Kanun'un 1111. maddesi uyarınca valinin toplantılara katılabileceği fakat oy kullanamayacağı sonucuna ulaşılır.
Yürütme organının karar organı üzerindeki gözetim yetkisini belirlemek için.

Key Concept

İl genel meclisinin özerk yapısı ve valinin bu yapıdaki sembolik/bilgi verme amaçlı katılımı.
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin görev, yetki ve temsil yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçe ile yıllık faaliyet raporunu hazırlamak ve idareyi temsil ederek hak ve menfaatlerini korumak.

Answer

İl özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetmek, bütçe ile yıllık faaliyet raporunu hazırlamak ve idareyi temsil ederek hak ve menfaatlerini korumak valinin yürütme organı olarak temel görevidir.
İl özel idaresini stratejik plana uygun yönetmek, bütçe ve faaliyet raporunu hazırlamak ve idareyi temsil etmek, 53025302 sayılı Kanun'un 3030. maddesinde sayılan valinin temel yürütme görevleridir.

Step-by-Step Solution

1
Valinin hukuki statüsünü belirle.
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır (53025302 Sayılı Kanun, Madde 2929).
Yürütme görevlerinin kim tarafından yürütüldüğünü saptamak için temel dayanak budur.
2
Yürütme organının mali ve idari planlama görevlerini incele.
Stratejik planı hazırlamak, bütçeyi oluşturmak ve yıllık faaliyet raporunu meclise sunmak valinin görevidir.
İdarenin vizyon ve kaynak yönetimini yürütme erki üstlenir.
3
Temsil yetkisinin kapsamını analiz et.
Vali, il özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil eder, davalar açar ve idare lehine bağışları kabul eder.
Hukuki süreçlerde idareyi temsil etme yetkisi yürütme organının başındadır.
4
Karar ve yürütme yetkisi ayrımını doğrula.
Dava açma yetkisi validedir ancak davadan feragat veya sulh olma gibi 'tasarruf' kararları meclise aittir.
Karar organı ile yürütme organı arasındaki yetki paylaşımını karıştırmamak gerekir.

Key Concept

Vali, il özel idaresinin yürütme organı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir; stratejik yönetim ve mali hazırlık süreçlerinden sorumludur.

Practice More

Valinin il özel idaresi adına yaptığı işlemlerin İl Encümeni ile ilişkisini ve idari vesayet denetimindeki yerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, valinin il özel idaresinin "yürütme organı" ve "tüzel kişiliğin temsilcisi" sıfatıyla sahip olduğu görev ve yetkiler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresinin hak ve menfaatlerini korumakla görevli olan vali; taşınmaz malların idaresiyle ilgili olarak, il encümeninin kararı üzerine dava açmak ve sulh olmak yetkisine sahiptir.

Answer

İl özel idaresinin tüzel kişiliğini temsil eden valinin, taşınmaz malların idaresiyle ilgili dava açmak ve sulh olmak için il encümeninin kararına ihtiyacı vardır.
Doğru seçenek, valinin yürütme organı sıfatıyla sahip olduğu temsil yetkisinin sınırlarını doğru ifade etmektedir. 5302 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (k) bendine göre, taşınmaz malların idaresiyle ilgili dava açmak ve sulh olmak valinin yetkisindedir ancak bu yetkinin kullanımı için il encümeninin kararı zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Valinin il özel idaresindeki temel statüsünü tanımlamak.
Vali, il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır.
Yürütme organı olarak idarenin tüm sevk ve idaresinden sorumludur.
2
Temsil yetkisinin kapsamını ve sınırlarını analiz etmek.
Tüzel kişiliği temsil yetkisi dava açma ve sulh olmayı kapsar ancak taşınmazlar için encümen kararı şarttır.
5302 sayılı Kanun, idarenin haklarını koruma yetkisini valiye verirken belirli işlemleri encümen kararına bağlamıştır.
3
Diğer organlarla (Meclis ve Encümen) olan yetki paylaşımını kontrol etmek.
Stratejik plan ve bütçe Meclis yetkisindedir; atamalar ise (genel sekreter gibi) merkezi onay gerektirebilir.
Kuvvetler ayrılığı ve idari vesayet ilkeleri gereği yetkiler organlar arasında paylaştırılmıştır.

Key Concept

Valinin Yürütme Yetkisi ve Temsil Görevi

Practice More

İl genel meclisinin faaliyet raporunu yetersiz bulması durumunda valinin hukuki durumundaki farkları araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliğini kazanma süreci ve bu idari birimin coğrafi yetki sınırlarının belirlenmesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi, merkezi idarenin bir parçası olan 'il' biriminin kanunla kurulmasıyla birlikte herhangi bir ek idari işleme gerek kalmaksızın tüzel kişilik kazanır ve sınırları ilin mülki sınırları ile belirlenir.

Answer

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla otomatik olarak tüzel kişilik kazanan ve sınırları ilin mülki sınırları ile örtüşen bir mahalli idare birimidir.
Doğru yanıt, il özel idaresinin kuruluşu için ayrı bir idari karara gerek olmadığını, mülki birim olan ilin kanunla kurulmasıyla birlikte yerel birim olan il özel idaresinin de otomatik olarak tüzel kişilik kazandığını ifade etmektedir. Bu durum 53025302 sayılı Kanun'un 44. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
İl kavramının iki farklı hukuki boyutunu ayırt edin.
İl hem merkezi idarenin en büyük taşra birimi (İl Genel İdaresi) hem de bir mahalli idare birimidir (İl Özel İdaresi).
Bu ayrım, hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki farkı anlamak için temeldir.
2
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 44. maddesini inceleyin.
Maddede 'İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin mülki sınırları il özel idaresinin görev alanıdır' hükmü yer alır.
Kuruluşun 'kendiliğinden' (ipso jure) olduğunu ve sınırların mülki sınırlara bağlı olduğunu teyit eder.
3
Büyükşehir statüsündeki illerin durumunu değerlendirin.
3030 büyükşehirde il özel idarelerinin tüzel kişiliği 63606360 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.
Statü ve kuruluş konusundaki en önemli istisnayı saptamak için gereklidir.

Key Concept

İl Özel İdaresinin 'Kendiliğinden' Kuruluşu ve Mülki Sınır Bağlantısı
Question 9Question

Türkiye'de il özel idarelerinin kuruluşu ve hukuki statüsüne ilişkin 19821982 Anayasası'nın 127127. maddesi ve 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu idari birimlerin güncel hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi, ilin kurulmasına ilişkin kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.

Answer

İl özel idaresi, ilin kurulmasına ilişkin kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.
İl özel idareleri, Anayasa ve 53025302 sayılı Kanun uyarınca müstakil bir kanunla kurulmaz; bağlı bulundukları ilin kurulmasını sağlayan kanun ile otomatik olarak ve kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanırlar. Bu, il özel idarelerinin kuruluşuna özgü bir 'otomatik tüzel kişilik' durumudur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal Dayanağı Belirleme
19821982 Anayasası'nın 127127. maddesi, mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye, köy) kanunla kurulacağını ve kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu hükme bağlar.
Kuruluşun yasal temelini tespit etmek için gereklidir.
2
53025302 Sayılı Kanun İncelemesi
Kanunun 44. maddesi uyarınca; il özel idaresi, ilin kurulmasına ilişkin kanunla kurulur ve ilin kurulmasıyla kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.
Özel kanun hükmündeki kuruluş usulünü doğrulamak için gereklidir.
3
Güncel Durum Analizi (63606360 Sayılı Kanun)
63606360 sayılı Kanun ile Türkiye'deki 3030 büyükşehirde il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu durum, il özel idaresinin her ilde bulunmadığını gösterir.
Metropollerdeki istisnai durumu ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

İl özel idaresinin kanunla kurulması ve otomatik tüzel kişilik kazanması

Hints

1
Mahalli idarelerin kuruluşu için Anayasa'da belirtilen temel şartı hatırlayın.
2
Bir ilin kurulması ile o ildeki il özel idaresinin tüzel kişilik kazanması arasındaki zamansal ilişkiyi düşünün.

Practice More

İl özel idaresinin tüzel kişiliği kaldırılan illerde bu görevlerin hangi birimlere (YİKOB vb.) devredildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 10Question

Türkiye'deki idari teşkilat yapısında, bir ilin kurulmasına yönelik yasama tasarrufunun (kanun), aynı coğrafi alanda faaliyet gösterecek olan mahalli idare birimi (il özel idaresi) üzerindeki hukuki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla başka bir işleme gerek kalmaksızın kurulur ve ilin idari bir birim olarak kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

Answer

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kendiliğinden kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.
Doğru seçenek, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'Kuruluş' başlıklı 4. maddesini tam olarak yansıtmaktadır. Bu maddeye göre il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer. Bu, mahalli idare birimi ile coğrafi idari birim arasındaki 'kendiliğinden' (ipso jure) kurulan bağı ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki dayanağın tespiti
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, Madde 4 incelenir.
Kuruluş ve tüzel kişilik başlangıcı kanunla düzenlenmiştir.
2
Kuruluş usulünün analizi
İl özel idaresinin, ilin kurulmasına dair kanunla 'kendiliğinden' tüzel kişilik kazandığı görülür.
İl (merkezi birim) ile il özel idaresi (mahalli birim) arasındaki statü bağını anlamak için gereklidir.
3
İstisnai durumun kontrolü
Büyükşehir olan illerde tüzel kişiliğin kanunla (6360) kaldırıldığı teyit edilir.
Güncel hukuki durumun tam analizi için gereklidir.

Key Concept

İl özel idaresinin kuruluşunun, idari bir birim olan 'ilin' kuruluşuyla hukuken bütünleşik ve otomatik olması.

Hints

1
İl özel idaresinin kuruluşu, ilin (merkezi birim) kuruluşuyla aynı hukuki belgeye dayanır.
2
İlin kurulması için TBMM tarafından kanun çıkarılması gerekir; bu durumda mahalli idare birimi de o kanunla doğar.

Practice More

Büyükşehir belediyesi olan illerde il özel idarelerinin neden kaldırıldığını ve bu görevlerin kime devredildiğini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 11Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu kapsamında il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin, idarenin sevk ve idaresine ilişkin sahip olduğu yetki rejimi ve hukuki statüsü göz önüne alındığında, aşağıdaki tespitlerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: İl genel meclisi tarafından mart ayı toplantısında görüşülen faaliyet raporunun yetersiz görülmesi hâlinde, belediye başkanlarında olduğu gibi Danıştay kararıyla valilik sıfatının sona ermesi.

Answer

İl genel meclisi tarafından faaliyet raporunun yetersiz görülmesi durumunda valinin görevine Danıştay kararıyla son verilmesi ifadesi yanlıştır; bu usul sadece seçilmiş belediye başkanları için geçerlidir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 53025302 sayılı Kanun'un 31. maddesine göre, il genel meclisi faaliyet raporunu yetersiz bulursa bu durumu İçişleri Bakanlığına bildirir. Belediye Kanunu'ndaki (53935393 m.26) Danıştay aracılığıyla görevden düşme süreci valiler için öngörülmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Valinin hukuki statüsünü belirle.
Vali, il özel idaresinin hem başı hem de yürütme organıdır; ancak merkezi idare tarafından atanmış bir kamu görevlisidir.
Atanmış ve seçilmiş organlar arasındaki hukuki sorumluluk farkını anlamak sorunun çözüm anahtarıdır.
2
53025302 sayılı Kanun'un 31. maddesini analiz et.
Faaliyet raporunun yetersiz görülmesi durumunda dosya Danıştay'a değil, İçişleri Bakanlığına gönderilir.
Belediye Kanunu (53935393) ile İl Özel İdaresi Kanunu (53025302) arasındaki en temel farklardan biridir.
3
Personel ve temsil yetkilerini kontrol et.
Genel sekreter atamasında valinin teklifi ve Bakanlık onayı (53025302 m.35), bağışlarda ise şartlı/şartsız ayrımı mevcuttur.
Valinin yürütme yetkisinin sınırlarını doğrulamak gerekir.

Key Concept

Valinin Atanmışlık Statüsü ve Faaliyet Raporu Denetimi
Question 12Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısının il genel meclisinde görüşülmesi ve karara bağlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, bütçe tasarısını aynen veya değiştirerek kabul edebilir; ancak bütçe denkliğini bozacak, gideri artıracak veya gelirleri azaltacak değişiklikler yapamaz.

Answer

İl genel meclisinin bütçe tasarısını kabul ederken bütçe denkliğini bozacak, giderleri artıracak veya gelirleri azaltacak mahiyette değişiklik yapma yetkisinin bulunmaması doğrudur.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48. maddesine göre il genel meclisi, bütçe tasarısını aynen veya değiştirerek kabul etme yetkisine sahiptir. Ancak bu yetki kullanılırken mali yapının sürdürülebilirliğini sağlamak adına bütçe denkliğini bozacak, harcamaları artıracak veya öngörülen gelirleri azaltacak nitelikte değişiklikler yapılması kanunen yasaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48. maddesi incelenmelidir.
Bütçenin hazırlanması, incelenmesi ve kabulü süreçleri belirlenmiştir.
Yasal dayanağın tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmanın ilk adımıdır.
2
İl Genel Meclisinin bütçe üzerindeki yetki sınırları analiz edilmelidir.
Meclisin bütçe üzerinde değişiklik yapma hakkı olduğu ancak bu hakkın bütçe denkliğini koruma şartına bağlı olduğu görülür.
Karar organının yürütme organı (Vali) tarafından sunulan tasarı üzerindeki müdahale sınırlarını anlamak gerekir.
3
Diğer organların (Vali, Encümen) rolleri ve bütçe takvimi kontrol edilmelidir.
Bütçenin onaylanmak için değil, bilgi ve denetim amacıyla valiye gönderildiği, onay şartının bulunmadığı teyit edilir.
Çeldirici seçeneklerdeki idari vesayet ve usul hatalarını elemek için gereklidir.

Key Concept

Bütçe Denkliği ve Meclis Yetki Sınırı
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question

53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, bir il özel idaresinin kamu tüzel kişiliği kazanması ve bu kişiliğin sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişiliği ilin kaldırılmasıyla sona erer.

Answer

İl özel idaresinin ilin kurulmasına dair kanunla kurulması ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliğinin sona ermesi şeklindeki ifade doğrudur.
Doğru ifadeye göre il özel idaresi, mülki idare bölümü olan ilin kurulmasına ilişkin kanunla birlikte otomatik olarak tüzel kişilik kazanır. Bu, anayasanın yerel yönetimlerin kanunla kurulması ilkesinin bir yansımasıdır ve il özel idaresinin varlığını ilin idari sınırlarının varlığına bağlar.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 127.127. maddesini incele.
Mahalli idarelerin kuruluşunun kanunla yapılacağı ilkesine ulaşılır.
Anayasal çerçeveyi belirlemek için.
2
53025302 sayılı Kanun'un 4.4. maddesini analiz et.
İl özel idaresinin, ilin kurulmasına dair kanunla kurulduğu ve ilin kaldırılmasıyla sona erdiği hükmü görülür.
Yasal dayanağı tespit etmek için.
3
Tüzel kişiliğin niteliğini değerlendir.
İl özel idaresinin müstakil bir kuruluş işlemine değil, ilin mülki taksimattaki varlığına bağlı bir hukuki statüsü olduğu doğrulanır.
Doğru cevabı netleştirmek için.

Key Concept

İl özel idaresinin kuruluşu mülki bir birim olan ilin kurulmasına (kanuna) bağlıdır.
Question 14Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 1982 Anayasası hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki kişiliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve söz konusu kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın tüzel kişilik kazanır.

Answer

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve bu kanunla birlikte kendiliğinden tüzel kişilik kazanır.
İl özel idaresinin kuruluşu, merkezi bir birim olan 'il'in kurulmasıyla eş zamanlıdır. 5302 sayılı Kanun uyarınca, bir ilin kurulmasına dair kanun çıkarıldığında, o ilde mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak üzere il özel idaresi de kendiliğinden kurulmuş sayılır ve kamu tüzel kişiliği kazanır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal dayanağın belirlenmesi
Anayasa Madde 127: Mahalli idarelerin (il, belediye, köy) kuruluş esaslarının kanunla belirtileceği ve kamu tüzel kişisi oldukları hükme bağlanmıştır.
Kuruluşun anayasal çerçevesini anlamak için gereklidir.
2
Kuruluş yönteminin incelenmesi
5302 sayılı Kanun Madde 4: 'İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve tüzel kişilik kazanır.'
İlin kurulması (merkezi idare birimi) ile il özel idaresinin kurulması (mahalli idare birimi) arasındaki doğrudan hukuki bağı teyit etmek için gereklidir.
3
Tüzel kişiliğin niteliğinin tespiti
İl özel idaresi, devlet tüzel kişiliğinden ayrı, kendine ait mal varlığı ve bütçesi olan bir kamu tüzel kişisidir.
Hukuki statüsünü belirlemek için gereklidir.

Key Concept

İl Özel İdaresinin İkili Yapısı ve Kuruluşu

Practice More

İl özel idaresinin organları ile belediye organlarını karşılaştırarak görev ayrımını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisi il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Stratejik plân ile yatırım programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin performans ölçütlerini karara bağlamak

Answer

Stratejik plan ile yatırım programlarını, faaliyetleri ve personel performans ölçütlerini karara bağlamak il genel meclisinin görevidir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 10. maddesine göre, stratejik plân ile yatırım programlarını görüşmek ve karara bağlamak il genel meclisinin asli görevleri arasında sayılmıştır. Meclis, idarenin genel politikalarını belirleyen en üst karar organıdır.

Step-by-Step Solution

1
İl özel idaresi organlarını ve görev dağılımını analiz etmek
İl özel idaresi; vali (yürütme), il genel meclisi (karar) ve il encümeni (inceleme/ihale/kamulaştırma) olmak üzere üç organdan oluşur.
Görevlerin hangi organa ait olduğunu saptamak için kurumsal yapıyı bilmek gerekir.
2
5302 Sayılı Kanun'un 10. maddesini incelemek
Meclisin; stratejik plan onayı, bütçe kabulü, borçlanma kararı ve yönetmelik çıkarma gibi temel karar yetkileri olduğu görülür.
Yasal dayanağın tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Yürütme ve encümen görevlerini elemek
Temsil ve hazırlık (Vali) ile ceza ve kamulaştırma (Encümen) görevleri elenerek karar niteliğindeki görev seçilir.
Çeldiricilerin hangi organlara ait olduğu belirlenerek hata payı minimize edilir.

Key Concept

İl genel meclisinin karar alma yetkisi
Question 16Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin yapısı, başkanlık divanı ve toplantı düzeni ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı ile birinci ve ikinci başkan vekillerini seçer.

Answer

İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı ile birinci ve ikinci başkan vekillerini seçer.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesine göre, il genel meclisi kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı, bir birinci başkan vekili ve bir ikinci başkan vekili seçerek başkanlık divanını oluşturur. Bu durum, meclisin valinin vesayeti altındaki eski yapısından kurtularak daha demokratik bir yapıya kavuşmasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Başkanlık yapısını incele
Meclis üyeleri arasından seçim yapılır.
5302 sayılı Kanun ile valinin meclis başkanlığına son verilmiş, meclisin özerkliği artırılmıştır.
2
Toplantı zamanlarını kontrol et
Ocak, Mayıs ve Kasım ayları.
Belediye meclislerinden farklı olarak yılda üç kez olağan toplantı yapılır.
3
Toplantı yeter sayısını belirle
Üye tam sayısının salt çoğunluğu.
Genel kural olarak toplantıların açılabilmesi için üyelerin yarıdan bir fazlasının katılımı aranır.

Key Concept

İl Genel Meclisi Başkanlık Divanı ve Toplantı Usulleri
Question 17Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin başı ve yürütme organı olan valinin görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: İl genel meclisinin doğal başkanı sıfatıyla meclis oturumlarını yönetir ve meclis gündemini tek başına belirler.

Answer

İl genel meclisinin doğal başkanı sıfatıyla meclis oturumlarını yönetir ve meclis gündemini tek başına belirler ifadesi yanlıştır.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 27. ve 29. maddeleri uyarınca; vali il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır ancak il genel meclisinin üyesi veya başkanı değildir. İl genel meclisi, demokratik temsil gereği kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Valinin meclis başkanı olduğunu ve gündemi belirlediğini belirten ifade, güncel mevzuata aykırı olduğu için yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Valinin il özel idaresindeki hukuki statüsünü belirle.
Vali, 5302 sayılı Kanun'un 29. maddesi gereği il özel idaresinin başı, yürütme organı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir.
Görevin kapsamını ve diğer organlarla ilişkisini anlamak için temel statüyü bilmek gerekir.
2
İl genel meclisinin başkanlık yapısını incele.
5302 sayılı Kanun'un 27. maddesine göre il genel meclisi, her yılın ilk toplantısında kendi üyeleri arasından başkanını seçer.
Valinin meclis başkanı olup olmadığını doğrulamak için ilgili kanun maddesine bakılmalıdır.
3
Valinin il encümeni üzerindeki yetkisini kontrol et.
Vali, il encümeninin başkanıdır (m. 33), ancak meclisin başkanı değildir.
Meclis ve encümen başkanlığı arasındaki farkı ayırt etmek sınavda en çok sorulan çeldiricidir.

Key Concept

İl Özel İdaresi Organları ve Valinin Yürütme Rolü
Estimated Time:1m 30s
Question 18Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca, il genel meclisinin başkanlık divanının oluşumu ve başkanlık sıfatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer.

Answer

İl genel meclisi, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 11. maddesine göre; il genel meclisi, seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanır. Bu toplantıda meclis, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir meclis başkanı seçer. Bu düzenleme, yerel karar organının özerkliğini pekiştirmeyi amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun meclis başkanlık divanını düzenleyen 11. maddesini inceleyin.
Meclisin kendi üyeleri arasından başkan seçtiği kuralına ulaşılır.
Karar organının demokratik yapısını ve yürütmeden bağımsızlığını anlamak için.
2
Valinin il özel idaresindeki rolünü analiz edin.
Valinin yürütme organı olduğu, ancak meclis başkanı olmadığı tespit edilir.
2005 yılındaki mevzuat değişikliği ile valinin meclis başkanlığı sıfatının sona erdiğini doğrulamak için.

Key Concept

İl Genel Meclisi Başkanlık Divanı
Estimated Time:45s
Question 19Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idaresinin bütçesini görüşüp kesin olarak karara bağlamak görevi ve yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: İl Genel Meclisi

Answer

İl özel idaresi bütçesini karara bağlama yetkisi İl Genel Meclisi'ne aittir.
İl Genel Meclisi, 5302 sayılı Kanun kapsamında il özel idaresinin en üst karar organıdır. Kanun'un 'Meclisin görev ve yetkileri' başlıklı maddesinde, bütçeyi kabul etmek ve kesin hesabı onaylamak açıkça meclise verilmiş bir yetkidir.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe hazırlık sürecini tanımlama
Bütçe taslağı Vali tarafından hazırlanır.
Vali yürütme organı olarak bütçe hazırlığından sorumludur.
2
Bütçeyi inceleyen organı belirleme
İl Encümeni bütçe taslağını inceler ve görüş hazırlar.
Kanun gereği encümen meclis öncesi bir inceleme makamıdır.
3
Karar yetkisini belirleme
İl Genel Meclisi bütçeyi görüşür ve onaylar.
5302 Sayılı Kanun'un 10. maddesine göre bütçeyi karara bağlamak meclisin görevleri arasındadır.

Key Concept

İl Genel Meclisi'nin Bütçe Üzerindeki Karar Yetkisi

Hints

1
İl özel idaresinin en üst karar organını düşünün.
2
Bütçeyi hazırlayan yürütme organı olan vali ile bütçeyi onaylayan organ farklıdır.

Practice More

Belediyelerde bütçeyi hangi organın onayladığını (Belediye Meclisi) hatırlayarak benzerliği pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 20Question

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, kurumun görev ve sorumluluk alanı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi il özel idaresinin belediye sınırları dışında yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: İmar, yol, su ve kanalizasyon hizmetleri

Answer

İmar, yol, su ve kanalizasyon hizmetleri il özel idaresinin belediye sınırları dışında yürütmekle görevli olduğu hizmetlerdendir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 'Görev ve Sorumluluklar' başlıklı 6. maddesinin (b) bendine göre; imar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, kültür, turizm, gençlik ve spor; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetler belediye sınırları dışında il özel idaresi tarafından yürütülür.

Step-by-Step Solution

1
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6. maddesini analiz et.
Kanun, hizmetleri 'il sınırı' ve 'belediye sınırı dışı' olarak ikiye ayırmaktadır.
İl özel idaresinin yetki sınırlarını belirlemek için yasal dayanağa bakılmalıdır.
2
Belediye sınırları dışında kalan alanlar için belirlenen özel hizmetleri tespit et.
İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık ve çevre gibi hizmetlerin bu alanlarda il özel idaresince yapılacağı görülür.
Belediye teşkilatı olmayan kırsal alanlardaki temel altyapı hizmetlerini yerinden yönetim ilkesi gereği il özel idaresi üstlenir.

Key Concept

İl Özel İdaresinin Hizmet Alanları (İl Sınırı vs. Belediye Sınırı Dışı)
Page 1 / 8Next
İl Özel İdaresi Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin